ASEAN đứng trước bước ngoặt quan trọng

Theo Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, AFF đã trở thành một nền tảng quan trọng để các nước trao đổi quan điểm và cùng tìm kiếm các cách tiếp cận chung nhằm giải quyết những thách thức mới nổi của khu vực. Chia sẻ về tương lai của ASEAN, Thủ tướng Sonexay Siphandone đưa ra bốn định hướng lớn. 

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các nhà lãnh đạo tại AFF 2026. Ảnh: TUẤN HUY

Thứ nhất, tiếp tục kiên định với các nguyên tắc cơ bản và phương thức ASEAN, duy trì vai trò dẫn dắt và vị thế trung tâm của Hiệp hội, đồng thời thúc đẩy hợp tác đa phương nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.

Thứ hai, tăng cường khả năng tự cường toàn diện của ASEAN để thích ứng với các xu hướng mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sống, làm việc và phát triển của các quốc gia.

Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone phát biểu tại AFF 2026. Ảnh: TUẤN HUY

Thứ ba, thúc đẩy hội nhập và kết nối toàn diện trong ASEAN, bao gồm kết nối đường bộ, đường thủy, đường biển, đường hàng không, cũng như phát triển mạng lưới năng lượng, logistics và hạ tầng liên quan.

Thứ tư, tăng cường hợp tác nội khối nhằm bảo đảm an ninh năng lượng thông qua thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững như thủy điện, điện mặt trời và điện gió.

Về phần mình, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho rằng chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” của AFF 2026 phản ánh đúng nhu cầu cấp thiết của khu vực trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động sâu sắc về an ninh, kinh tế và phát triển. AFF là cơ hội quan trọng để các nước trao đổi thẳng thắn, đánh giá những vấn đề nổi lên và cùng tìm kiếm các giải pháp thực tiễn cho tương lai của ASEAN.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet phát biểu tại AFF 2026. Ảnh: TUẤN HUY

Theo Thủ tướng Hun Manet, xây dựng một nền kinh tế ASEAN tự cường và liên kết chặt chẽ là yêu cầu mang tính chiến lược. Không quốc gia nào có thể tự mình đáp ứng toàn bộ nhu cầu phát triển trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau. Nhấn mạnh yếu tố con người là trung tâm của tiến trình xây dựng Cộng đồng, Thủ tướng Hun Manet cho rằng, mục tiêu cuối cùng của ASEAN phải là nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an ninh, phúc lợi và cơ hội phát triển cho người dân. Thủ tướng Hun Manet kêu gọi các nước đầu tư mạnh hơn cho giáo dục, đào tạo kỹ năng và phát triển nguồn nhân lực trẻ, đồng thời thúc đẩy hòa nhập xã hội, bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai và y tế công cộng. Khẳng định hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển, còn thịnh vượng là mục tiêu cuối cùng của tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN, Thủ tướng Hun Manet kêu gọi các quốc gia thành viên tiếp tục chung tay xây dựng một ASEAN hòa bình, an ninh, thịnh vượng hơn cho các thế hệ tương lai.

Trong khi đó, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhận định ASEAN đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi thế giới ngày càng phân mảnh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt nhiều gián đoạn, công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có và biến đổi khí hậu tiếp tục tạo ra những sức ép ngày càng lớn đối với các quốc gia. Những biến động đó vừa đặt ra thách thức đối với ASEAN, vừa mở ra cơ hội để khu vực khẳng định vai trò và vị thế.

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul phát biểu tại AFF 2026. Ảnh: TUẤN HUY

Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho rằng ASEAN có tiềm năng trở thành một trong những khu vực ổn định nhất toàn cầu, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với các dòng đầu tư đang tìm kiếm môi trường phát triển an toàn và đáng tin cậy. Để hiện thực hóa tiềm năng đó, ASEAN cần tiếp tục phát huy những “tài sản chiến lược” đã làm nên thành công của Hiệp hội trong hơn nửa thế kỷ qua. Thành công của ASEAN phải được đo lường bằng mức độ an toàn, thịnh vượng và niềm tin của người dân vào tương lai.

Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão phát biểu tại AFF 2026. Ảnh: TUẤN HUY

Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão đánh giá trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, ASEAN tiếp tục là hình mẫu về đối thoại, hợp tác và khả năng dung hòa khác biệt. Chính sự đa dạng về lịch sử, văn hóa và thể chế đã trở thành nguồn sức mạnh giúp ASEAN duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão kêu gọi ASEAN phát huy đoàn kết, bảo vệ luật pháp quốc tế và trở thành tiếng nói của hòa bình trong một thế giới ngày càng phân cực. Các nguyên tắc cốt lõi như tôn trọng chủ quyền, đồng thuận, giải quyết hòa bình tranh chấp và vai trò trung tâm của ASEAN cần tiếp tục được gìn giữ và phát huy.