Khơi thông vốn cho nền kinh tế

Dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng

Từ đầu năm đến nay, dưới áp lực về nguồn vốn huy động, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành và chỉ đạo các tổ chức tín dụng ổn định lãi suất, tiết giảm chi phí, tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục. Đồng thời, NHNN Việt Nam đã điều hành linh hoạt, chủ động thị trường tiền tệ, tỷ giá, ngoại hối, tạo môi trường ổn định, thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: NGÔ TRANG

Về điều hành tín dụng, Phó thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định, NHNN Việt Nam điều hành tín dụng phù hợp, kịp thời cung ứng nguồn vốn cho nền kinh tế. Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy tín dụng, đến ngày 31-7-2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt hơn 10,7 triệu tỷ đồng, chiếm 53,4% dư nợ toàn nền kinh tế.

Bên cạnh đó, NHNN Việt Nam đã xây dựng và chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên; yêu cầu các ngân hàng thương mại phải công bố gói tín dụng ưu đãi này ngay từ tháng 8-2026. Thực hiện kịp thời chỉ đạo của Chính phủ, NHNN Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng. Theo đó, chương trình được triển khai từ tháng 8-2026 đến hết năm 2028, lãi suất ưu đãi giảm 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Agribank, áp dụng với khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thuộc lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: NGÔ TRANG

Nhằm góp phần tăng cường nguồn vốn cho các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi lãi suất với quy mô lên đến 50.000 tỷ đồng. Cụ thể, từ tháng 8-2026 đến hết tháng 12-2028 hoặc đến khi giải ngân hết quy mô gói tín dụng, khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa có tình hình tài chính lành mạnh, đáp ứng đầy đủ điều kiện cấp tín dụng hiện hành của BIDV; doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng kinh tế, khi vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh sẽ được hưởng lãi suất cho vay thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn hiện hành tại BIDV.

Kết hợp hài hòa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa

Hiện tại, lãi suất cho vay tăng lên chủ yếu do chi phí huy động vốn đầu vào tăng. Về bản chất, ngân hàng chỉ có thể cho vay tương ứng với phần vốn huy động được chứ không thể vay trên thị trường để cho vay lại. Do vậy, cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa NHNN Việt Nam và Bộ Tài chính để bổ sung thêm thanh khoản cho nền kinh tế thông qua thúc đẩy thị trường vốn phát triển, đẩy mạnh đầu tư công.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, từ đó mở rộng dòng vốn đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, TS Đào Minh Tú, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng: Không nên đặt toàn bộ gánh nặng vốn trung hạn, dài hạn lên hệ thống ngân hàng, mà cần phát triển mạnh hơn thị trường vốn, thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp để chia sẻ áp lực này. Hiện nay, thị trường trái phiếu doanh nghiệp quy mô khoảng 1,7 triệu tỷ đồng nhưng trên 80% là do các ngân hàng thương mại nắm giữ. Lượng phát hành từ các doanh nghiệp phi ngân hàng còn rất khiêm tốn, thậm chí tăng trưởng âm trong các tháng gần đây.

Mặt khác, việc khơi thông các nguồn lực vốn đang bị tồn đọng là cấp thiết. Đơn cử như tại TP Hồ Chí Minh cho thấy, hiện có gần 220 vụ việc tranh chấp tín dụng ngân hàng với khách hàng còn tồn đọng, khiến hàng chục nghìn tỷ đồng bị "đóng băng". TS Đào Minh Tú nhận định, tháo gỡ được những vướng mắc này cùng các nguồn lực tồn đọng khác, nền kinh tế sẽ được bổ sung một lượng vốn đáng kể.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: NGÔ TRANG

Trao đổi với phóng viên về bảo đảm vốn cho nền kinh tế, TS Tô Hoài Nam, Ủy viên Hội đồng quốc gia về phát triển bền vững, Phó chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhận định: “Không nên coi đây là bài toán của ngân hàng, nhu cầu tín dụng tăng nhanh trong khi nguồn huy động tăng chậm và phần lớn vẫn là vốn ngắn hạn; nhưng doanh nghiệp lại cần ngày càng nhiều hơn vốn trung hạn và dài hạn. Nếu ngân hàng tiếp tục tăng cho vay và giảm lãi suất thì trước mắt doanh nghiệp có thêm vốn, nhưng ngân hàng phải có giải pháp phù hợp để xử lý khoảng cách giữa nguồn vốn huy động và vốn cho vay. Khoảng cách đó càng lớn, áp lực thanh khoản, lãi suất huy động và rủi ro kỳ hạn càng tăng. Vì thế, giải pháp về chính sách tài khóa phải chia sẻ thực chất gánh nặng với chính sách tiền tệ.

Cụ thể, cần đẩy nhanh đầu tư công, đồng thời đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), thanh toán nợ đọng xây dựng, giải ngân các khoản ngân sách đã có địa chỉ, giảm hoặc giãn hợp lý một số nghĩa vụ thuế, phí, tiền thuê đất. Khi tiền ngân sách được đưa nhanh trở lại nền kinh tế, doanh nghiệp sẽ có thêm dòng tiền. Nhờ có dòng tiền thì giảm nhu cầu vay vốn lưu động; doanh nghiệp thanh toán được cho nhà cung cấp và người lao động thì tiền sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi. Vì vậy, một đồng tài khóa được giải phóng đúng lúc vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa bổ sung thanh khoản cho ngân hàng. Tài khóa đi nhanh thì áp lực lên tín dụng giảm; áp lực tín dụng giảm thì ngân hàng có điều kiện giữ lãi suất ổn định hơn; lãi suất ổn định thì doanh nghiệp mới dám đầu tư dài hạn”.

Cùng với đó, NHNN Việt Nam cần tiếp tục điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và thanh khoản hệ thống; Chính phủ cần tăng năng lực tài chính cho các ngân hàng thương mại Nhà nước khi cần thiết. Nguồn vốn ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn nhưng lại đang phải cung cấp cho đầu tư trung hạn và dài hạn. Nếu thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các quỹ đầu tư phát triển tốt hơn, một phần nhu cầu vốn 5 năm, 10 năm sẽ được chuyển khỏi bảng cân đối ngân hàng. Khi đó ngân hàng giảm áp lực chênh lệch kỳ hạn, có thêm dư địa cho tín dụng sản xuất, kinh doanh và vốn lưu động. Ngân hàng vẫn là huyết mạch của nền kinh tế, nhưng không nên là mạch máu duy nhất, TS Tô Hoài Nam nhấn mạnh.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: NGÔ TRANG

Tại cuộc làm việc với NHNN Việt Nam và hệ thống các tổ chức tín dụng vào sáng 13-8, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu NHNN Việt Nam cần phải lượng hóa và thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa yêu cầu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Theo đó cập nhật những giải pháp điều hành các công cụ chính sách tiền tệ: Lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản, tín dụng với kịch bản cụ thể; xác định ngưỡng cảnh báo; phản ứng chính sách phải kịp thời, nhanh, hiệu quả, đề xuất chính sách phải cụ thể, các giải pháp điều hành phải linh hoạt, chủ động, hài hòa, đúng thời điểm, đúng liều lượng; chủ động điều chỉnh cường độ, liều lượng và thời điểm sử dụng các công cụ chính sách thuộc thẩm quyền để phát huy tối đa hiệu quả, phấn đấu đạt các mục tiêu đề ra.