Tăng cường kiểm soát rủi ro trong giao dịch ngân hàng

Hỗ trợ cảnh báo cho 4,4 triệu lượt khách hàng 

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam cho biết, đến nay, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành ngân hàng với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch với các ngành, lĩnh vực khác đã đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Nhiều tổ chức tín dụng tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đặc biệt, đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt gần 89%. 

Bên cạnh những thuận lợi mà chuyển đổi số mang lại thì cũng tiềm ẩn những rủi ro lừa đảo công nghệ cao trong các hoạt động thanh toán. Do vậy, NHNN Việt Nam đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Hệ thống này cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác. Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung của Hệ thống SIMO, các tổ chức tín dụng có thể đưa ra các quyết định thực hiện ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Qua đó góp phần giảm tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng. Tính đến hết ngày 31-5-2026, Hệ thống SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 4,4 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5.000 tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ nét cho việc chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao tiện ích mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng và tăng cường an toàn trong hoạt động ngân hàng. 

Khách hàng trải nghiệm các sản phẩm, dịch vụ tài chính của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB). Ảnh: THANH LỊCH

Theo ông Douglas Matheson, Giám đốc cấp cao Quản lý rủi ro tín dụng và Tuân thủ, Ngân hàng Quốc tế HSBC Việt Nam, để đối mặt với các nguy cơ, rủi ro gian lận tài chính, các ngân hàng ngày càng có nhiều cải tiến để nâng cao khả năng ngăn chặn tội phạm xâm nhập vào thiết bị và tài khoản ngân hàng của khách hàng thông qua nhiều tầng lớp công nghệ tiên tiến. Riêng tại Việt Nam, thành công của chương trình xác minh sinh trắc học trong quá trình mở tài khoản và trước khi thực hiện các giao dịch vượt ngưỡng giúp giảm nguy cơ sử dụng trái phép.

Rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác 

Là một trong những ngân hàng đi đầu về chuyển đổi số, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) đã cung cấp giải pháp mở tài khoản doanh nghiệp BIZ MBBank “Toàn trình số-Tự động hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp”. Điểm đặc biệt của quy trình mở tài khoản doanh nghiệp BIZ MBBank là định hướng số hóa toàn trình, cho phép khách hàng thực hiện toàn bộ quy trình trực tuyến ngay trên thiết bị di động với thao tác đơn giản, nhanh chóng, bảo mật, không cần hồ sơ giấy và không cần tới quầy.

Đứng sau thành công ấy là hệ thống ngân hàng số được xây dựng trên nền tảng tích hợp đa công nghệ tiên tiến, tạo nên một tập hợp các công nghệ hoạt động cùng nhau (stack) số hóa toàn diện cho việc thu thập, xác thực và đối soát dữ liệu doanh nghiệp. Cụ thể, công nghệ OCR thế hệ mới kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI)/học máy (Machine Learning) không chỉ trích xuất thông tin từ tài liệu mà còn tự động chuẩn hóa và phát hiện bất thường; định danh khách hàng trực tuyến (eKYC) nâng cao ứng dụng sinh trắc học (biometrics) và kiểm tra sống (liveness detection) giúp xác thực chính xác danh tính người đại diện pháp luật từ xa. Đồng thời, hệ thống giao diện lập trình ứng dụng (API) mở kết nối trực tiếp với các cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và bên thứ ba cho phép đối soát đa chiều theo thời gian thực. Các cơ chế công cụ quy tắc (rule engine) và chấm điểm tự động (scoring) hệ thống còn hỗ trợ đánh giá rủi ro tự động ngay trong luồng. Sự kết hợp này giúp chuyển đổi quy trình kiểm tra từ thủ công sang tự động, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác và tăng cường kiểm soát rủi ro ngay từ bước đầu vào. Ngoài ra, MB là ngân hàng tiên phong và duy nhất triển khai mô hình bổ sung hồ sơ trực tuyến sau khi khách hàng đã hoàn thành mở tài khoản, cho phép khách hàng cập nhật hồ sơ từ xa và hạn chế gián đoạn giao dịch.

Chia sẻ về một số định hướng mà ngành ngân hàng sẽ tập trung triển khai trong thời gian tới, Phó thống đốc NHNN Việt Nam Phạm Thanh Hà nhấn mạnh: NHNN Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp, phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, thông suốt, hiệu quả để cung cấp các dịch vụ thanh toán an toàn, tiện ích, bảo mật, đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong nền kinh tế. Đồng thời, tăng cường an ninh, an toàn và bảo mật hoạt động thanh toán, ngân hàng; chỉ đạo các đơn vị cung ứng dịch vụ tích cực triển khai các giải pháp an toàn, bảo mật trong thanh toán trực tuyến, thanh toán thẻ ngân hàng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.