Chính sách mới: Quy định về hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu bất động sản

Dưới góc độ chính sách, Nghị định số 357/2025/NĐ-CP không chỉ là một bước hoàn thiện thể chế, mà còn trực tiếp xử lý những tồn tại kéo dài của cơ chế quản lý cũ vốn phân tán, thiếu minh bạch và chậm cập nhật. Điểm mới căn bản của nghị định này là chuyển từ mô hình quản lý dữ liệu rời rạc sang mô hình tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa: TTXVN

Trước đây, thông tin về dự án, nhà ở hay giao dịch BĐS được thu thập và quản lý bởi nhiều đầu mối khác nhau, thiếu sự liên thông, dẫn đến tình trạng “mỗi nơi một số liệu”, gây khó khăn cho quản lý nhà nước cũng như cho nhà đầu tư và người dân trong tiếp cận thông tin thị trường. Việc Bộ Xây dựng giữ vai trò xây dựng, quản lý hệ thống ở phạm vi toàn quốc, trong khi UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật dữ liệu tại địa phương tạo ra cơ chế phân công rõ ràng, khắc phục tình trạng chồng chéo và thiếu trách nhiệm trước đây.

Một tồn tại lớn của hệ thống cũ là thiếu cơ sở dữ liệu đầy đủ về các loại hình BĐS và dự án. Nhiều dự án treo, dự án chậm tiến độ hoặc chuyển nhượng lòng vòng nhưng không được cập nhật kịp thời, gây khó khăn cho công tác quản lý, giám sát thị trường. Nghị định mới yêu cầu cơ sở dữ liệu phải bao quát toàn diện các loại dự án BĐS, từ giáo dục, y tế, thương mại, dịch vụ đến khu công nghiệp, khu công nghệ cao hay các dự án hạ tầng khu nhà ở để chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Việc mở rộng phạm vi dữ liệu này giúp cơ quan quản lý có bức tranh đầy đủ hơn về thị trường, từ đó nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro và định hướng phát triển. Đáng chú ý, nghị định cũng đưa các giao dịch chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án BĐS vào hệ thống dữ liệu chính thức.

Đây là bước tiến quan trọng nhằm khắc phục tình trạng thiếu minh bạch trong hoạt động mua bán, sáp nhập dự án, vốn là một trong những nguyên nhân khiến thị trường bị méo mó và tiềm ẩn rủi ro pháp lý trong thời gian qua. Khi các giao dịch phải thông qua công chứng và được cập nhật vào hệ thống, việc theo dõi dòng chảy tài sản, quyền sở hữu và trách nhiệm pháp lý sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Từ góc độ thực thi, việc thiết lập một hệ thống dữ liệu thống nhất còn giúp giải quyết tình trạng thiếu căn cứ trong hoạch định chính sách. Trước đây, do dữ liệu phân tán và thiếu tin cậy, nhiều quyết định điều hành thị trường mang tính phản ứng hơn là dự báo. Với hệ thống mới, thông tin được cập nhật thường xuyên từ địa phương lên Trung ương, tạo điều kiện để cơ quan quản lý xây dựng chính sách sát thực tế hơn, đồng thời hỗ trợ các địa phương chủ động điều tiết thị trường phù hợp với đặc thù.

Quan trọng hơn, Nghị định số 357/2025/NĐ-CP đặt nền tảng cho việc hình thành một thị trường BĐS minh bạch và hiện đại, nơi thông tin trở thành công cụ quản lý chủ đạo thay vì phụ thuộc vào báo cáo hành chính truyền thống. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và công khai ở mức phù hợp, niềm tin thị trường sẽ được củng cố, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ, giảm rủi ro và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, bền vững của lĩnh vực BĐS trong giai đoạn tới.