Từ phòng STEM đến hành trang công dân số cho học sinh miền núi

Vừa qua, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức chương trình tập huấn giáo viên trong khuôn khổ chương trình “STEM Innovation Petrovietnam”. Diễn ra trong hai ngày 27 và 28/12, chương trình thu hút gần 300 giáo viên đến từ 27 trường THPT, THCS thuộc nhiều địa phương trên cả nước, trải dài từ khu vực đồng bằng đến các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Thái Nguyên...

Chương trình tập huấn được xem là “mắt xích” quan trọng trong chiến lược dài hạn của Petrovietnam nhằm hỗ trợ ngành giáo dục triển khai hiệu quả giáo dục STEM, đồng thời bảo đảm các phòng STEM do Tập đoàn đầu tư được vận hành đúng mục tiêu, phát huy hiệu quả thực chất và bền vững trong nhà trường. Từ góc nhìn của các giáo viên trực tiếp thụ hưởng, chương trình cho thấy nhiều giá trị vượt ra ngoài khuôn khổ một lớp tập huấn ngắn ngày.

Ngày 27/12/2025, tại Hà Nội, Petrovietnam đã tổ chức chương trình tập huấn giáo viên trong khuôn khổ chương trình “STEM Innovation Petrovietnam”.

Là giáo viên Trường THPT Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn), cô Vũ Thị Viên cho rằng, việc Petrovietnam đầu tư phòng thực hành giáo dục STEM tại các nhà trường, đặc biệt là ở những địa phương còn nhiều khó khăn, mang ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang chuyển mình mạnh mẽ theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Theo cô, giáo dục STEM không chỉ dừng lại ở việc bổ sung thêm thiết bị hay phòng học hiện đại, mà quan trọng hơn là tạo ra một cách tiếp cận mới đối với dạy và học, nơi học sinh được đặt vào trung tâm của quá trình khám phá tri thức.

“Việc đầu tư phòng STEM giúp tạo cầu nối giữa trường THPT với các trường đại học, giữa giáo dục phổ thông với giáo dục đại học và thị trường lao động. Qua đó, khoảng cách vùng miền trong tiếp cận khoa học - công nghệ từng bước được thu hẹp”, cô Vũ Thị Viên chia sẻ. Từ thực tế giảng dạy ở một địa phương miền núi, cô cho rằng không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp xúc sớm với công nghệ, thiết bị hiện đại hay các mô hình học tập mới. Vì vậy, sự xuất hiện của phòng STEM đã mở ra cơ hội để học sinh được trải nghiệm, được “chạm” vào khoa học công nghệ một cách trực tiếp, thay vì chỉ tiếp cận qua sách vở.

Không chỉ học sinh được hưởng lợi, đội ngũ giáo viên cũng có thêm điều kiện để nâng cao năng lực số, năng lực công nghệ và đổi mới phương pháp giảng dạy. Theo cô Vũ Thị Viên, việc doanh nghiệp lớn như Petrovietnam đồng hành cùng nhà trường trong kiến tạo tri thức và phát triển nguồn nhân lực thể hiện rõ trách nhiệm xã hội, đồng thời phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong giai đoạn mới.

Cô Lý Thị Hương Mai - Hiệu trưởng Trường THCS Lê Quý Đôn (tỉnh Tuyên Quang).

Nhìn từ một cấp học khác, cô Lý Thị Hương Mai - Hiệu trưởng Trường THCS Lê Quý Đôn (tỉnh Tuyên Quang) cũng đánh giá cao tác động của các phòng thực hành giáo dục STEM đối với giáo dục cơ sở. Theo cô, việc được đầu tư một phòng STEM hiện đại là “một may mắn lớn” đối với nhà trường, giáo viên và học sinh, nhất là trong bối cảnh nhiều trường ở địa phương còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất.

Từ khi có phòng STEM, học sinh không còn chỉ học kiến thức một chiều, mà được trực tiếp tham gia thí nghiệm, chế tạo sản phẩm, giải quyết các bài toán thực tiễn. Quá trình “học thông qua làm” giúp các em hiểu sâu hơn kiến thức, đồng thời hình thành các kỹ năng quan trọng như tư duy sáng tạo, tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và sử dụng công nghệ, những năng lực cốt lõi của công dân trong thời đại số.

Theo cô Lý Thị Hương Mai, phòng STEM cũng tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Các hoạt động trải nghiệm, tích hợp liên môn được triển khai linh hoạt hơn, vai trò chủ thể của học sinh trong quá trình học tập được phát huy rõ nét. Đặc biệt, không khí học tập trong các giờ học STEM thường sôi nổi, hào hứng hơn, từ đó khơi dậy niềm đam mê khoa học - công nghệ, nhất là với các môn khoa học tự nhiên và Toán học, góp phần định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh.

Điểm chung trong chia sẻ của cả hai giáo viên là sự đánh giá cao chất lượng và tính thực tiễn của chương trình tập huấn “STEM Innovation Petrovietnam”. Theo cô Vũ Thị Viên, chương trình được tổ chức bài bản, nội dung đầy đủ, phương pháp linh hoạt, kết hợp giữa thuyết trình và hoạt động nhóm. Các chuyên gia không chỉ giới thiệu lý thuyết về giáo dục STEM mà còn hướng dẫn chi tiết cách sử dụng các bộ học tập, cách vận hành thiết bị và tổ chức không gian phòng học sao cho hiệu quả.

Trong khi đó, cô Lý Thị Hương Mai cho rằng, đợt tập huấn đã giúp giáo viên hiểu rõ hơn về tổng thể giáo dục STEM, từ triết lý, mục tiêu đến cách triển khai cụ thể trong nhà trường. Đây là cơ sở quan trọng để giáo viên có thể “truyền lửa” cho học sinh và lan tỏa trong toàn trường, tránh tình trạng phòng STEM chỉ dừng lại ở vai trò trưng bày thiết bị.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, các giáo viên cũng thẳng thắn chia sẻ những điều kiện cần thiết để phòng STEM phát huy hiệu quả lâu dài. Cô Vũ Thị Viên bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các chuyên gia, thông qua các buổi hỗ trợ trực tiếp tại trường hoặc theo từng chuyên đề cho học sinh, đặc biệt là các câu lạc bộ STEM. Theo cô, sự truyền cảm hứng từ chuyên gia có ý nghĩa rất lớn trong việc nuôi dưỡng đam mê khoa học của học sinh.

Ở góc độ quản lý nhà trường, cô Lý Thị Hương Mai cho rằng, bên cạnh việc đầu tư ban đầu, vấn đề hỗ trợ kỹ thuật và duy trì hoạt động phòng STEM cũng rất quan trọng. Giáo viên và học sinh cần tiếp tục được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức; nhà trường cần nguồn lực phù hợp để vận hành phòng học một cách ổn định, hiệu quả và bền vững.

Từ chương trình tập huấn tại Hà Nội, có thể thấy mô hình Petrovietnam đầu tư phòng STEM gắn với đào tạo, bồi dưỡng giáo viên là một cách tiếp cận bài bản, dài hơi. Không chỉ cung cấp “cần câu” về cơ sở vật chất, chương trình còn chú trọng nâng cao năng lực con người, yếu tố quyết định sự thành công của giáo dục STEM trong nhà trường.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, những phòng STEM được đầu tư bài bản, được vận hành bởi đội ngũ giáo viên được tập huấn đầy đủ sẽ không chỉ là không gian học tập mới, mà còn là nơi ươm mầm cho những thế hệ học sinh năng động, sáng tạo, sẵn sàng hội nhập. Và trên hành trình ấy, sự đồng hành của những doanh nghiệp lớn như Petrovietnam đang góp phần tạo nên những thay đổi bền bỉ, lặng lẽ nhưng có ý nghĩa lâu dài đối với tương lai nguồn nhân lực Việt Nam.