Thị trường chứng khoán Việt Nam tháng 4: Chờ “gió đông” để xác lập xu hướng mới

Thị trường chứng khoán Việt Nam tháng 4 chờ cơ hội mới.

Biến động vĩ mô và sự dịch chuyển kỳ vọng: Thị trường đang tái định giá

Tháng 3/2026 khép lại bằng một trong những nhịp điều chỉnh đáng chú ý nhất kể từ đầu năm, khi VN-Index giảm gần 11% so với tháng trước. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đợt giảm này không chỉ mang tính phản ứng tâm lý ngắn hạn, mà phản ánh sự điều chỉnh trong kỳ vọng của thị trường trước các biến số vĩ mô mới. Theo báo cáo chiến lược tháng 4 của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), diễn biến trong tháng 3 cho thấy tác động của các yếu tố bên ngoài đang trở nên rõ rệt hơn đối với thị trường trong nước.

Nếu nhìn ở cấp độ bề mặt, cú sốc đến từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông - yếu tố kéo giá dầu tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về lạm phát nhập khẩu. Nhưng ở cấp độ sâu hơn, thị trường đang phản ứng với sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ toàn cầu. Giá dầu tăng không chỉ làm gia tăng chi phí, mà còn làm gián đoạn quá trình hạ nhiệt lạm phát mà các ngân hàng trung ương từng kỳ vọng.

Khi rủi ro lạm phát quay trở lại, dư địa nới lỏng tiền tệ bị thu hẹp, kéo theo việc định giá tài sản rủi ro phải điều chỉnh. Cơ chế này thể hiện rõ qua chuỗi tác động từ địa chính trị đến giá năng lượng, từ kỳ vọng lạm phát đến chính sách tiền tệ và cuối cùng phản ánh vào thị trường tài chính.

Trong tháng 3, các ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất nhưng chuyển sang thông điệp thận trọng hơn. Lợi suất trái phiếu tăng trở lại, đồng USD duy trì xu hướng mạnh, trong khi dòng vốn quốc tế có dấu hiệu dịch chuyển khỏi các thị trường mới nổi. Những yếu tố này đồng thời làm gia tăng chi phí vốn và khiến khẩu vị rủi ro suy giảm.

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi này không xuất hiện ngay ở các chỉ số kinh tế, mà phản ánh trước tiên vào định giá tài sản. Thị trường chứng khoán, với vai trò định giá kỳ vọng, thường điều chỉnh trước khi các biến số vĩ mô thực sự thay đổi rõ rệt. Thanh khoản vẫn duy trì ổn định cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường, mà đang chuyển sang trạng thái thận trọng và chọn lọc hơn.

Điều này cho thấy thị trường đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh kỳ vọng, khi nhà đầu tư không còn dựa trên kịch bản tăng trưởng thuận lợi như trước. Thay vào đó, các yếu tố rủi ro đang được phản ánh rõ hơn vào giá tài sản.

Diễn biến định giá hiện tại cho thấy VN-Index đang giao dịch dưới mức trung bình dài hạn, đồng thời mở ra các kịch bản vận động khác nhau trong bối cảnh các yếu tố vĩ mô còn nhiều biến động.

VN-Index đang giao dịch dưới mức định giá trung bình dài hạn, mở ra các kịch bản vận động theo từng vùng P/E.

Nội tại giữ nhịp: Lợi nhuận doanh nghiệp và chính sách trở thành điểm tựa

Trong bối cảnh bên ngoài biến động, các yếu tố nội tại tiếp tục đóng vai trò giữ nhịp cho thị trường. Theo đánh giá của VDSC, nền tảng doanh nghiệp nhìn chung vẫn duy trì tích cực bất chấp những biến động ngắn hạn.

Về mặt vĩ mô, định hướng tăng trưởng cao trong trung hạn vẫn được duy trì, nhưng đi kèm với yêu cầu ổn định và bền vững hơn. Điều này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy điều hành, khi trọng tâm không còn nằm ở tốc độ, mà ở chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

Ở góc độ tiền tệ, việc duy trì mặt bằng lãi suất ổn định trong bối cảnh áp lực bên ngoài gia tăng cho thấy chính sách đang đóng vai trò hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời hạn chế các biến động cực đoan trên thị trường tài chính.

Song song đó, bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Theo ước tính, lợi nhuận quý I/2026 có thể tăng trưởng khoảng 38% so với cùng kỳ, với động lực đến từ cầu nội địa và chu kỳ đầu tư, đặc biệt ở các nhóm ngân hàng, bán lẻ và năng lượng.

Trong khi thị trường điều chỉnh mạnh, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn duy trì đà tăng, tạo ra một khoảng cách đáng kể giữa diễn biến giá và nền tảng cơ bản. Đây thường là đặc điểm xuất hiện trong các giai đoạn thị trường điều chỉnh mang tính kỹ thuật hơn là suy yếu thực chất.

Ở cấp độ ngành, sự phân hóa ngày càng rõ nét. Ngân hàng tiếp tục đóng vai trò trụ cột, bán lẻ - tiêu dùng phản ánh sự phục hồi của cầu nội địa, trong khi nhóm năng lượng hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa. Ngược lại, bất động sản và các ngành mang tính chu kỳ cao chịu áp lực điều chỉnh mạnh hơn. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển theo từng nhóm ngành, thay vì lan tỏa trên toàn thị trường.

Chiến lược tháng 4: Cơ hội chọn lọc từ định giá và phân hóa thị trường

Trong tháng 4, thị trường nhiều khả năng sẽ vận động trong trạng thái giằng co và phân hóa, thay vì hình thành xu hướng tăng mạnh ngay lập tức. Theo đánh giá của VDSC, các yếu tố dẫn dắt vẫn chưa đủ rõ ràng để tạo ra sự đồng thuận trên diện rộng, khiến VN-Index khó hình thành một nhịp hồi phục mạnh trong ngắn hạn.

Cấu trúc thị trường đã thay đổi rõ rệt, từ trạng thái tăng trưởng lan tỏa sang phân hóa cao. Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư không còn phù hợp với cách tiếp cận “đi theo thị trường”, mà đòi hỏi khả năng chọn lọc và định giá chính xác hơn. Nói cách khác, đây không còn là thị trường của “mua và chờ”, mà là thị trường của lựa chọn và định giá.

Các giao dịch mang tính đầu cơ theo tin tức cần được kiểm soát, đặc biệt ở những nhóm hưởng lợi ngắn hạn từ biến động giá hàng hóa, bởi các yếu tố này có thể đảo chiều nhanh khi điều kiện vĩ mô thay đổi. Ngược lại, nhịp điều chỉnh hiện tại đang mở ra cơ hội tích lũy ở những doanh nghiệp có nền tảng vững và định giá hợp lý hơn. Các nhóm như ngân hàng, bán lẻ - tiêu dùng và một số ngành gắn với đầu tư công, xuất khẩu tiếp tục là khu vực đáng chú ý. Theo kịch bản cơ sở của VDSC, cơ hội đầu tư vẫn hiện diện nhưng sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tốt, thay vì lan tỏa toàn thị trường.

Quan trọng hơn, thị trường đang bước vào giai đoạn mà lợi nhuận không còn đến từ xu hướng chung, mà đến từ sự khác biệt trong lựa chọn. Những cổ phiếu có thể duy trì xu hướng tăng sẽ là những cổ phiếu hội tụ các yếu tố về tăng trưởng, định giá và câu chuyện riêng. Cơ hội vì thế không biến mất, nhưng đang trở nên chọn lọc hơn rõ rệt.

Ở góc độ rộng hơn, nhịp điều chỉnh vừa qua không chỉ là sự suy giảm điểm số, mà còn là quá trình thiết lập lại mặt bằng định giá. Điều này giúp rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng trở nên cân bằng hơn so với giai đoạn trước. Thị trường đang chờ sự hội tụ của các yếu tố như địa chính trị hạ nhiệt, áp lực lãi suất dịu lại và kết quả kinh doanh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Khi những điều kiện này dần hình thành, xu hướng thị trường có thể chuyển sang trạng thái tích cực hơn.

Trong ngắn hạn, tháng 4 nhiều khả năng vẫn là giai đoạn của quan sát và tích lũy, nơi hiệu quả đầu tư phụ thuộc nhiều hơn vào kỷ luật và khả năng chọn lọc thay vì dự đoán xu hướng.