Hà Nội ưu tiên làm công trình ngầm ở khu trung tâm, nhà ga đường sắt

Theo Công văn số 3303/UBND-ĐT về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND, UBND TP Hà Nội giao Sở Xây dựng làm cơ quan đầu mối hướng dẫn phân loại, quản lý và vận hành các công trình ngầm. Thành phố đặc biệt yêu cầu rà soát, đề xuất danh mục các dự án không gian ngầm ưu tiên đầu tư, tập trung mạnh vào khu vực đô thị trung tâm, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các nhà ga đường sắt đô thị, bãi đỗ xe và đầu mối giao thông.

Để tạo nền tảng đồng bộ, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao nhiệm vụ cụ thể hóa việc phát triển không gian ngầm và không gian tầm thấp vào Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cùng các đồ án quy hoạch liên quan. Việc tổ chức không gian sẽ được phân định rõ thành các khu vực ưu tiên, hạn chế hoặc cấm, đảm bảo hành lang kết nối thông suốt giữa lòng đất, mặt đất và không gian tầm thấp, không để xảy ra xung đột với các công trình hiện hữu.

Đối với các dự án bãi đỗ xe ngầm, nhà đầu tư sẽ được phép sử dụng diện tích sàn để khai thác các dịch vụ thương mại, hỗ trợ theo đúng tỷ lệ và công năng quy định.

Nhằm thu hút các nguồn lực xã hội hóa, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp cùng Sở Tài chính và cơ quan thuế hướng dẫn thực hiện chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, đảm bảo xác định đúng phần diện tích và thể tích không gian ngầm được hưởng ưu đãi theo quy định.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng rà soát điều kiện để áp dụng chính sách hỗ trợ lên tới 100% chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng cho các dự án đủ điều kiện. Đồng thời, Thành phố sẽ nghiên cứu huy động nguồn lực ngoài ngân sách thông qua phương thức đối tác công tư (PPP) và nhượng quyền khai thác hạ tầng. Sở Tài chính sẽ chịu trách nhiệm tham mưu bố trí ngân sách để triển khai Nghị quyết này.

Về cải cách thủ tục hành chính, Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố sẽ phối hợp cùng Sở Xây dựng tổ chức cơ chế "làn xanh" và một cửa liên thông đối với các thủ tục đầu tư xây dựng công trình ngầm, công khai minh bạch tiến độ và thời hạn giải quyết hồ sơ.

Đối với lĩnh vực không gian tầm thấp còn rất mới mẻ, Hà Nội dự kiến sẽ áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các công nghệ, phương tiện và mô hình dịch vụ mới; đi kèm tiêu chí lựa chọn và cơ chế giám sát chặt chẽ. Sở Tư pháp sẽ tham gia rà soát cơ sở pháp lý và thẩm định các dự thảo liên quan đến cơ chế thử nghiệm này. Việc phát triển hạ tầng phục vụ không gian tầm thấp như bãi đáp, trạm sạc, trung tâm logistics và điểm kết nối sẽ do cơ quan chức năng phối hợp quản lý.

Sở Khoa học và Công nghệ đóng vai trò định hướng xây dựng hạ tầng số, tiêu chuẩn dữ liệu, bản đồ số và nền tảng điều hành dùng chung cho cả không gian ngầm và tầm thấp.

Quá trình đầu tư và vận hành các không gian này sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt về độ an toàn. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm hướng dẫn phòng ngừa sụt lún, ngập úng và rủi ro địa chất thủy văn. Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô và Công an Thành phố sẽ phối hợp thẩm định các hoạt động liên quan đến quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự và an toàn không gian mạng.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường được giao nhiệm vụ thống kê công trình ngầm, quản lý trật tự xây dựng, an toàn phòng cháy chữa cháy trên địa bàn và cập nhật dữ liệu hiện trạng vào cơ sở dữ liệu chung của toàn Thành phố.