Dự báo hai kịch bản xuất khẩu hồ tiêu năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu đứng trước cơ hội tăng tốc

Theo báo cáo của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 150 nghìn tấn, kim ngạch khoảng 760 triệu USD, tăng 20% về lượng và tăng 15% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, riêng hồ tiêu đạt khoảng 96 nghìn tấn, kim ngạch 625 triệu USD, tăng 30% về lượng và tăng 22% về giá trị, đặc biệt xuất khẩu sang Mỹ tăng khoảng 40%, trong khi thị trường Trung Quốc tăng trên 200%.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết, kết quả trên cho thấy bức tranh xuất khẩu của ngành hồ tiêu và gia vị đang duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, trong đó hồ tiêu tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Đây được xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều bất ổn do xung đột địa chính trị và xu hướng siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn.

Tuy nhiên, tốc độ tăng kim ngạch vẫn thấp hơn tăng trưởng sản lượng, phản ánh giá xuất khẩu giữa các nhóm gia vị chưa tăng đồng đều. Một số mặt hàng như quế, hồi, nhục đậu khấu, bạch đậu khấu, ớt hay nhóm gừng - nghệ đang có diễn biến tăng trưởng phân hóa.

Đáng chú ý, VPSA dự báo xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng khả quan, bất chấp những biến động từ thị trường quốc tế. Theo đó, nếu xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục kéo dài, sản lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam có thể tương đương hoặc giảm nhẹ khoảng 3-5% so với mức 248 nghìn tấn của năm 2025. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu vẫn được kỳ vọng tăng 5-10% nhờ giá hồ tiêu duy trì ở mức cao.

Ở kịch bản tích cực hơn, nếu căng thẳng địa chính trị sớm hạ nhiệt, xuất khẩu hồ tiêu có thể tăng trưởng mạnh hơn với sản lượng tăng khoảng 5-10% và kim ngạch tăng trên 10%. Theo VPSA, động lực lớn nhất cho tăng trưởng sẽ đến từ sự phục hồi nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ và Trung Quốc. Trong đó, thị trường Mỹ được dự báo sẽ tăng nhập khẩu trở lại khoảng 20-30% sau khi sụt giảm trong năm 2025. Trong khi đó, Trung Quốc, thị trường từng trì hoãn nhập khẩu suốt hai năm qua để chờ giá giảm đang có dấu hiệu quay trở lại mua mạnh.

Hiện nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu của Trung Quốc ước khoảng 90.000-100.000 tấn mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa chỉ đạt khoảng 30.000 tấn. Khoảng cách lớn giữa cung và cầu được dự báo sẽ buộc thị trường này gia tăng nhập khẩu trong thời gian tới. Nhiều doanh nghiệp trong ngành nhận định, nếu nhu cầu từ Trung Quốc phục hồi rõ nét, giá hồ tiêu thế giới có thể tiếp tục neo ở mức cao trong nửa cuối năm 2026.

Doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều áp lực

Dù triển vọng xuất khẩu tích cực, ngành hồ tiêu Việt Nam vẫn đang đối mặt nhiều khó khăn. Theo VPSA, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đây đang là áp lực lớn đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu và vùng nguyên liệu trong nước.

Ngoài ra, xung đột địa chính trị và các khoản phụ phí phát sinh trong vận tải biển tác động đến hoạt động xuất khẩu; một số lô hàng hiện còn bị ùn ứ tại khu vực Trung Đông, đặc biệt tại cảng Jebel Ali, trong khi hãng tàu chưa có phương án xử lý phù hợp. Cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất hồ tiêu như Brazil và Campuchia cũng ngày càng gay gắt hơn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn gặp khó trong tiếp cận vốn khi lãi suất tăng và tín dụng bị siết chặt. Công tác xác nhận vùng trồng đối với một số cây gia vị tại nhiều địa phương cũng chưa đồng bộ, gây khó khăn cho truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, VPSA kiến nghị cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nông sản, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ; đồng thời xây dựng hệ thống thống kê vùng trồng chi tiết đến cấp xã nhằm phục vụ quản lý và hoạch định chính sách. Hiệp hội cũng đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường trao đổi với phía Đài Loan (Trung Quốc) để tháo gỡ vướng mắc đối với các lô hàng hồ tiêu bị cảnh báo Sudan IV.

Về việc triển khai Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Hiệp hội đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường cơ chế cập nhật, trao đổi thông tin với phía Trung Quốc theo hướng chủ động, thường xuyên và kịp thời đối với mọi thay đổi của doanh nghiệp xuất khẩu. Việc cập nhật đồng bộ và liên tục này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo tính nhất quán giữa dữ liệu trong nước và dữ liệu trên hệ thống đăng ký của Trung Quốc (CIFER), qua đó hạn chế tối đa các rủi ro như bị cảnh báo sai lệch thông tin, đình chỉ mã số đăng ký, ách tắc thông quan hoặc gián đoạn hoạt động xuất khẩu. 

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ gia vị toàn cầu tiếp tục tăng, hồ tiêu Việt Nam vẫn có nhiều dư địa mở rộng xuất khẩu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư vào vùng nguyên liệu sạch, truy xuất nguồn gốc và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.

Bức tranh chung của toàn ngành hồ tiêu và cây gia vị trong 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy đà tăng trưởng khá tích cực, trong đó tăng trưởng về lượng cao hơn tăng trưởng về giá trị, phản ánh xuất khẩu được mở rộng mạnh về quy mô hàng hóa nhưng tốc độ tăng kim ngạch chưa tương ứng hoàn toàn do giá xuất khẩu của một số nhóm mặt hàng chưa tăng đồng đều.