Mùa cao điểm cuối năm, ngân hàng cảnh báo rủi ro lừa đảo qua tài khoản

Ảnh minh họa.

Cuối năm, dòng tiền lưu chuyển mạnh, nhu cầu mua sắm, vay mượn tăng cao cũng là lúc các kịch bản lừa đảo được thực hiện với tần suất và mức độ tinh vi ngày càng cao.

Trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng sớm có những biện pháp để đối phó với tội phạm công nghệ cao. Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) – công cụ cảnh báo rủi ro giao dịch – đã gửi hơn 2,6 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng.

Đáng chú ý, có hơn 831.000 lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, qua đó giữ lại được gần 3.060 nghìn tỷ đồng.

Ngoài ra, thực hiện Kế hoạch triển khai Đề án 06 của Chính phủ và chương trình phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN, hàng loạt tổ chức tín dụng (TCTD) và trung gian thanh toán đã phối hợp với C06 mở rộng xác thực khách hàng bằng căn cước công dân (CCCD) gắn chip và ứng dụng VNeID, áp dụng cho cả khâu mở tài khoản lẫn sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử.

Tính đến ngày 23/1/2026, toàn ngành Ngân hàng đã có hơn 146,1 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc VNeID.

Thực tế thị trường cho thấy, cứ vào những dịp cuối năm và dịp cận Tết Nguyên đán, các thủ đoạn lừa đảo không mới nhưng vẫn có những nạn nhân mới, khi được thực hiện theo những phương thức khéo léo hơn, đánh trúng tâm lý cần tiền, muốn nhận ưu đãi, quà tặng hoặc sự chủ quan khi giao dịch số.

Trong thông báo đến khách hàng mới đây, VPBank đã chỉ ra hàng loạt "kịch bản" mà tội phạm công nghệ cao đang sử dụng để lừa đảo.

Đó là giả danh nhân viên ngân hàng để hỗ trợ các dịch vụ liên quan đến sản phẩm tài chính như nhận khoản tiền đang chuyển về, hỗ trợ mở khóa tài khoản (do chính kẻ gian đăng nhập sai mật khẩu nhiều lần để khóa), hỗ trợ kiểm tra giao dịch trên thẻ tín dụng, đăng ký sinh trắc học cho tài khoản, hỗ trợ xử lý nợ xấu, mời khoản vay lãi suất thấp một cách phi lý… Tội phạm còn giả danh bên thứ 3 để gọi đến khách hàng với các kịch bản quen thuộc: Thu phí phát hành thẻ, thu phí thuế giá trị gia tăng, thu phí chuyển phát.

Tội phạm còn giả danh cơ quan chức năng như thuế, BHXH, công an, nhân viên điện lực để hỗ trợ người dân cài đặt app qua link giả mạo hoặc nâng cấp tài khoản (VNeID, VssID-BHXH số…); hoặc giả danh các công ty lớn để mời tải app các chương trình khách hàng thân quen, thông báo tặng quà tri ân (Vietnam Airlines, Thế giới di động, Điện máy xanh, nhà hàng nổi tiếng…); giả danh là cán bộ điều tra, lời lẽ có tính chất đe dọa và yêu cầu chuyển tiền tới tài khoản của cơ quan công an để chứng minh sự trong sạch.

Ngoài ra, theo nhiều cảnh báo thì còn có chiêu "lì xì online", tri ân khách hàng, gửi quà Tết, thuyết phục tham gia các kênh đầu tư qua mạng với mức hoa hồng hấp dẫn. dẫn dụ người dân bấm link lạ, quét mã QR giả mạo hoặc cài ứng dụng chứa mã độc.

Nhu cầu vay tiêu dùng cuối năm cũng trở thành "mảnh đất màu mỡ" cho các đối tượng lừa đảo. Những lời mời chào vay lãi suất thấp bất thường, giải ngân nhanh, không cần gặp mặt xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Không ít người đã chuyển trước phí hồ sơ, phí bảo hiểm, rồi mất liên lạc hoàn toàn. Nghiêm trọng hơn, có trường hợp bị dụ cài ứng dụng giả, dẫn tới việc bị chiếm quyền điện thoại, đánh cắp danh bạ, dữ liệu cá nhân và bị đe dọa, tống tiền kéo dài.

Đáng chú ý, trong bối cảnh thị trường vàng biến động mạnh, nhu cầu mua – bán tăng cao, các fanpage giả mạo thương hiệu vàng, trang sức uy tín nở rộ. Thủ đoạn quen thuộc là sao chép gần như toàn bộ hình ảnh, tên gọi, nhận diện của trang chính thống, sau đó tung khuyến mãi "không tưởng" để dụ chuyển tiền đặt cọc hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

Trước thực trạng này, các ngân hàng thương mại liên tục phát đi cảnh báo trực tiếp tới khách hàng trong nhiều thời điểm cao điểm của năm, không riêng gì dịp Tết.

Các ngân hàng đều nhấn mạnh, không có nhân viên ngân hàng nào yêu cầu khách hàng cung cấp mật khẩu, OTP; không có cơ quan công an nào yêu cầu chuyển tiền để chứng minh trong sạch và không có khoản đầu tư "ăn Tết lớn" nào lại dễ dàng đến vậy.

Nhưng dù công nghệ hiện đại và cảnh báo nhiều đến đâu, người tiêu dùng vẫn nghe theo những lời dụ dỗ của tội phạm thì không thể phòng ngừa hết rủi ro.

Vì thế, các khuyến nghị được nhắc đi nhắc lại với khách hàng là không bấm link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc, chỉ tải ứng dụng chính thức; tuyệt đối không cung cấp thông tin bảo mật như dãy số thẻ ở mặt trước và mã CVV/CVC ở mặt sau thẻ, mã OTP...; trước khi thực hiện sinh trắc học để xác thực giao dịch, khách hàng cần kiểm tra kỹ lại giao dịch mình đang thực hiện là giao dịch gì...

Cơ quan công an cũng khuyến cáo người dân, đặc biệt khi giao dịch mua vàng, mua sắm online, cần kiểm tra kỹ tính minh bạch của fanpage, lịch sử hoạt động, tránh vội vàng chuyển tiền dù trang có "tích xanh". Đặc biệt phải cảnh giác trước lời mời trúng thưởng, lì xì online, đầu tư lợi nhuận cao.