Mỹ tiếp tục gia hạn “tối hậu thư” với Iran

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã quyết định gia hạn thêm 10 ngày “tối hậu thư” đối với Iran, lùi thời hạn đến 20 giờ ngày 6-4 (giờ miền Đông nước Mỹ), nhằm tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán liên quan đến đề xuất 15 điểm của Washington.

Quyết định trên được đưa ra sau khi Tổng thống Trump đã một lần lùi thời hạn thêm 5 ngày (hôm 23-3), với lý do Iran phát tín hiệu sẵn sàng tham gia đàm phán. Theo ông, những cuộc đàm phán “đang diễn ra và tiến triển rất tốt”, bất chấp các thông tin trái chiều trên truyền thông. Trước đó, Mỹ từng cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong vòng 48 giờ nếu Tehran không bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz. Động thái tiếp tục gia hạn “tối hậu thư” cho thấy Washington đang theo đuổi chiến lược kết hợp giữa gây sức ép quân sự và thúc đẩy biện pháp ngoại giao.

Song song với đó, Mỹ không ngừng tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Khoảng 40.000 binh sĩ đã được triển khai tại Trung Đông kể từ khi xung đột bùng phát, trong khi hàng nghìn lính thủy đánh bộ bổ sung đang được điều động đến khu vực. Các đòn không kích của Mỹ đã nhằm vào hơn 7.000 mục tiêu tại Iran và các cơ sở quân sự liên quan. Một số nguồn tin tham gia tiến trình trung gian hòa giải tiết lộ Washington đang cân nhắc phương án kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chủ chốt của Iran - như một biện pháp gây sức ép chiến lược.

* Trong khi đó, Israel tiếp tục duy trì cường độ tấn công cao nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp quốc phòng của Iran. Trong 24 giờ qua, không quân Israel đã triển khai hơn 60 máy bay chiến đấu, tiến hành các đợt không kích vào nhiều khu vực, thả hơn 150 quả bom và đạn dẫn đường. Tính từ khi chiến dịch bắt đầu ngày 28-2, Israel đã tấn công khoảng 15.000 mục tiêu, trong đó có các cơ sở sản xuất tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và hệ thống phòng không.

Đáng chú ý, các đòn tấn công gần đây tiếp tục nhằm vào giới lãnh đạo quân sự cấp cao của Iran, trong đó có vụ sát hại Tư lệnh Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Alireza Tangsiri tại khu vực Bandar Abbas - nhân vật được cho là đóng vai trò then chốt trong các hoạt động liên quan đến Eo biển Hormuz. Giới chức Israel khẳng định sẽ tiếp tục chiến dịch, bao gồm cả việc truy đuổi các mục tiêu cấp cao, nhằm làm suy yếu năng lực quân sự và khả năng điều phối tác chiến của Iran về lâu dài.

* Về phía Iran, Tehran tiếp tục duy trì các đợt đáp trả bằng tên lửa và UAV. Trong 1 ngày, Iran đã tiến hành 7 đợt tấn công liên tiếp, khiến ít nhất 14 người bị thương nhẹ ở Israel và gây thiệt hại tại nhiều khu vực. Các đánh giá an ninh cho thấy Iran vẫn còn khả năng duy trì nhịp độ tấn công này trong nhiều tuần nhờ hệ thống bệ phóng phân tán và lực lượng tác chiến còn đủ năng lực.

Mặt khác, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong đàm phán, chưa chấp nhận những yêu cầu cốt lõi của Mỹ, dù đã phản hồi đề xuất thông qua các kênh trung gian. Tehran đồng thời tiếp tục sử dụng Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - như một đòn bẩy chiến lược nhằm gây sức ép lên thị trường năng lượng và các bên liên quan.

Giới phân tích nhận định xung đột hiện đã bước sang giai đoạn giằng co nhiều tầng, trong đó, các yếu tố quân sự, năng lượng và ngoại giao đan xen chặt chẽ. Việc Mỹ gia hạn “tối hậu thư” cho thấy cơ hội đối thoại vẫn còn, song nguy cơ leo thang vẫn ở mức cao nếu các bên không đạt được bước tiến thực chất trong tiến trình đàm phán thời gian tới.