Mỹ triển khai “Dự án tự do” tại eo biển Hormuz

Theo CNN, thông báo nói trên được Tổng thống Trump đưa ra ngày 3-5, trong đó người đứng đầu Nhà Trắng giải thích rằng các quốc gia trên khắp thế giới, hầu hết không liên quan đến xung đột Trung Đông, đã yêu cầu Mỹ giải phóng các tàu thuyền "bị mắc kẹt" ở eo biển Hormuz. Mặc dù vậy, một quan chức Mỹ nói rằng sáng kiến này “không phải là một nhiệm vụ hộ tống”.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết thêm, họ sẽ sử dụng các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực, cùng 15.000 binh sĩ cho chiến dịch hỗ trợ các tàu thương mại tìm cách tự do đi qua hành lang thương mại quốc tế thiết yếu này.

Sau khi Mỹ công bố chiến dịch nói trên, tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya của lực lượng vũ trang Iran tuyên bố nước này sẽ bảo vệ an ninh của eo biển Hormuz "bằng toàn bộ sức mạnh" và cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng quân sự nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu cố gắng tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz. Ông Abdollahi khẳng định tuyến đường thủy này nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Iran và bất kỳ “hành động gây hấn nào của Mỹ nhằm phá vỡ tình hình” sẽ gây nguy hiểm cho các tàu thuyền trong khu vực. "Chúng tôi duy trì và quản lý an ninh eo biển Hormuz với toàn bộ sức mạnh và thông báo cho tất cả các tàu thương mại, tàu chở dầu không được phép đi qua khu vực này nếu không phối hợp với lực lượng vũ trang đóng tại eo biển Hormuz để bảo đảm rằng an ninh của họ không bị đe dọa", tướng Abdollahi nêu rõ trong tuyên bố ngày 4-5.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao khác của Iran cảnh báo, bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào eo biển Hormuz sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Cũng trong ngày 4-5, CNN dẫn thông tin từ Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Anh cho biết một tàu ở eo biển Hormuz đã bị trúng vật thể lạ không xác định. Thông báo được đưa ra vài giờ sau khi cơ quan này cho biết một tàu chở hàng khác đang di chuyển gần bờ biển Iran đã bị "tấn công bởi nhiều tàu nhỏ". Mặc dù toàn bộ thủy thủ đoàn trên hai tàu đều an toàn, các vụ tấn công này nhấn mạnh mối nguy hiểm đối với các tàu thuyền trong khu vực.

Tàu chở hàng tại vùng biển gần eo biển Hormuz. Ảnh: The Washington Times

Ước tính hiện vẫn còn khoảng 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt trên vùng biển thuộc eo biển Hormuz. Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hoạt động ra sao và sẽ hỗ trợ tàu thuyền của những quốc gia nào.

CNN cho hay, các doanh nghiệp thuộc ngành vận tải biển đang bày tỏ sự thận trọng trước chiến dịch “Dự án tự do” của Mỹ tại eo biển Hormuz. "Cần cả hai phía để giải tỏa tắc nghẽn, chứ không chỉ một bên. Bất kỳ bên nào cũng có thể ra tín hiệu rằng họ sẵn sàng cho phép một số tàu nhất định đi qua, nhưng trừ khi phía bên kia chấp nhận, thì điều đó không làm thay đổi đáng kể thực tế trên biển. Thông báo là một chuyện, việc bảo đảm hành trình an toàn và có thể dự đoán lại là chuyện khác", ông Bjørn Højgaard, Giám đốc điều hành của công ty quản lý tàu Anglo-Eastern đánh giá.

Liên quan đến tình hình đàm phán giữa Mỹ và Iran, Tổng thống Trump cho biết các đại diện của ông "đang có những cuộc thảo luận rất tích cực" với Iran. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói rằng Mỹ đã phản hồi đề xuất của Iran thông qua Pakistan và Tehran “đang xem xét” câu trả lời của Washington.