New Delhi gia tăng vai trò tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Theo bài viết, giới phân tích nhận định việc Ấn Độ đẩy mạnh tiếp xúc với các quốc gia Đông Nam Á như Indonesia hay Philippines cho thấy vai trò chiến lược ngày càng gia tăng của New Delhi tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. “Ấn Độ là một nhân tố tương đối mới tại khu vực, nơi các quốc gia đang nỗ lực xây dựng tiềm lực của riêng mình”, ông Chintamani Mahapatra, nhà sáng lập Viện Nghiên cứu Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Kalinga tại New Delhi nhấn mạnh.

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh (bên trái) gặp người đồng cấp Indonesia Sjafrie Sjamsoeddin tại New Delhi, tháng 11-2025. Ảnh: The New Indian Express

Hồi cuối tháng 11 năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh đã gặp người đồng cấp Indonesia Sjafrie Sjamsoeddin tại New Delhi để thảo luận về việc cung cấp tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos cho Jakarta. Nếu đạt được thỏa thuận, Indonesia sẽ trở thành quốc gia thứ hai sở hữu loại tên lửa này. Tên lửa BrahMos đóng vai trò trụ cột trong xuất khẩu quốc phòng của Ấn Độ sang khu vực Đông Nam Á. Năm ngoái, Ấn Độ đã bắt đầu bàn giao tên lửa BrahMos cho Philippines theo hợp đồng trị giá 375 triệu USD và việc bàn giao vẫn đang tiếp diễn.

Trong những năm gần đây, Ấn Độ đã nâng cấp quan hệ với một số quốc gia Đông Nam Á, đồng nghĩa với việc làm sâu sắc hợp tác trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, quốc phòng và công nghệ. Ấn Độ cũng hỗ trợ huấn luyện cho quân đội nhiều quốc gia trong khu vực như Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, đồng thời tiến hành các cuộc diễn tập hải quân và quân sự chung.

Defense News cho biết, mối quan hệ quốc phòng ngày càng chặt chẽ giữa Ấn Độ và Mỹ là một chất xúc tác để New Delhi gia tăng vai trò trong kế hoạch củng cố tiềm lực quốc phòng của các quốc gia Đông Nam Á. Bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+) tại Kuala Lumpur, Malaysia vào năm ngoái, Ấn Độ và Mỹ đã ký thỏa thuận quốc phòng kéo dài 10 năm. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khi đó tuyên bố quan hệ đối tác quốc phòng giữa hai nước là “trụ cột” đối với sự ổn định và năng lực răn đe của khu vực. “Đây là một phần trong nỗ lực có chủ đích của Mỹ nhằm thúc đẩy các đồng minh và đối tác xây dựng mối quan hệ chính trị và an ninh chặt chẽ hơn, qua đó giảm bớt gánh nặng cho Washington tại khu vực”, nhà nghiên cứu Ivan Lidarev tại Đại học Quốc gia Singapore nhận xét.

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Ivan Lidarev cũng nhấn mạnh Mỹ không phải là yếu tố duy nhất thúc đẩy quan hệ giữa Ấn Độ với khu vực Đông Nam Á. Ấn Độ và các đối tác Đông Nam Á đều theo đuổi những lợi ích chiến lược riêng của mình thông qua các mối quan hệ đối tác của họ. Theo giới phân tích, vai trò gia tăng của Ấn Độ đối với an ninh của Đông Nam Á cho thấy các quốc gia trong khu vực có nhu cầu xây dựng năng lực răn đe của riêng mình trong bối cảnh chiến lược của Mỹ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương “có nhiều bất định”. “Do bất ổn địa chiến lược hiện nay, việc đa dạng hóa đối tác là bước đi thực tế và Ấn Độ nổi lên như một đối tác tự nhiên”, chuyên gia Don McLain Gill thuộc Đại học De La Salle của Philippines nhận định.

Việc mua sắm vũ khí và công nghệ quốc phòng từ Ấn Độ cũng cho thấy Đông Nam Á không muốn phụ thuộc vào Mỹ như là nhà cung cấp “duy nhất hay chủ đạo” tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. So với các nhà cung cấp khác, các sản phẩm quốc phòng của Ấn Độ được xem là lựa chọn hấp dẫn. Hồi tháng 8-2025, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Philippines Romeo Brawner Jr. thông báo Manila sẽ tiếp tục mua thêm các sản phẩm quốc phòng của Ấn Độ nhờ giá cả cạnh tranh và chất lượng bảo đảm. “Ấn Độ bán vũ khí mà không kèm theo bất kỳ điều kiện ràng buộc nào. Khi các cường quốc bán vũ khí, thường đi kèm những ràng buộc hữu hình hoặc vô hình. Vì vậy, các quốc gia Đông Nam Á dễ chọn Ấn Độ hơn so với các cường quốc. Đồng thời, Ấn Độ cũng muốn nổi lên là một nhà xuất khẩu quốc phòng. Do đó, đây là tình huống đôi bên cùng có lợi”, ông Chintamani Mahapatra nói với Defense News.