Nhận diện vũ khí: Top 5 loại vũ khí nổi bật trong cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran

Dưới đây là 5 loại vũ khí được các chuyên gia quân sự nhận định là mạnh mẽ và nổi bật nhất trong cuộc xung đột.

 “Rìu chiến” Tomahawk nâng cấp

Trong một đoạn clip do Hải quân Mỹ ghi lại, miêu tả cảnh phóng tên lửa hành trình BGM-109 Tomahawk từ khu trục hạm nhằm vào các mục tiêu trong lãnh thổ Iran, người ta có thể thấy đạn tên lửa được phủ một lớp sơn tối màu. Các chuyên gia quân sự tin rằng đây có thể là một phiên bản cải tiến của “rìu chiến” Tomahawk, với lớp phủ chống radar mới tương tự như lớp phủ được sử dụng trên các tên lửa tàng hình JASSM.

Ngoài ra, tên lửa Tomahawk với kết cấu cánh cụp về phía trước cũng đã được phát hiện trên bầu trời Iran. Thiết kế cánh dạng này giúp tên lửa giảm bộc lộ tín hiệu radar và có thể là một phiên bản nâng cấp mới của dòng vũ khí này, nhưng chưa từng được công bố.

Một vụ phóng tên lửa hành trình Tomahawk trên hạm. Ảnh: Defense News

Chuyên gia quân sự Nga Yuri Lyamin nhận định: "Tất cả những điều này cho thấy Mỹ đang nỗ lực cải tiến tên lửa hành trình Tomahawk, vốn là vũ khí tấn công được triển khai rộng rãi nhất của hải quân Mỹ".

Theo lời chuyên gia Yuri Lyamin, những cải tiến này chủ yếu nhằm mục đích làm cho tên lửa Tomahawk khó bị hệ thống phòng không của đối phương phát hiện và ngăn chặn hơn. Trong cuộc xung đột với Iran, Mỹ đã sử dụng một số lượng đáng kể tên lửa Tomahawk để tấn công các vị trí trọng yếu nằm sâu trong lãnh thổ quốc gia Trung Đông này.

Tên lửa đạn đạo tầm ngắn PrSM

Cuộc xung đột với Iran là lần đầu tiên Mỹ sử dụng tên lửa tấn công chính xác mới (PrSM), được phóng từ các tổ hợp pháo phản lực cơ động cao HIMARS. PrSM có khả năng bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách tối thiểu 500km. Theo các báo cáo, Lục quân Mỹ đang hướng tới việc tăng tầm bắn của chúng lên 650km và có thể lên tới 1.000km trong tương lai.

Tên lửa PrSM được thiết kế để thay thế các tên lửa chiến thuật lục quân ATACMS, vốn có tầm bắn chỉ 300km và đã trở nên lạc hậu sau nhiều thập kỷ đưa vào trang bị.

Tên lửa đạn đạo tầm ngắn PrSM. Ảnh: Breaking Defesne

"Trong tương lai, nó sẽ trở thành tên lửa chủ lực của Lục quân Mỹ", chuyên gia Yuri Lyamin tin tưởng. Quân đội Mỹ đã sử dụng tên lửa PrSM ngay từ những giờ phút đầu tiên của cuộc xung đột. Các đợt tấn công bằng PrSM được thực hiện từ các quốc gia vùng Vịnh, với tầm bắn lên tới 400km vào các mục tiêu tại Iran.

Hệ thống laser phòng thủ Or Eitan

Trong cuộc xung đột với Iran, Israel đã lần đầu tiên sử dụng hệ thống vũ khí laser năng lượng cao cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa, với tên gọi Or Eitan.

Israel tuyên bố rằng hệ thống vũ khí laser mới này đã tham chiến lần đầu tiên để đẩy lùi các cuộc tấn công tên lửa của Hezbollah từ Lebanon. Hệ thống Or Eitan sử dụng chùm tia laser năng lượng cao để phá hủy đạn pháo, rocket và UAV.

Hệ thống vũ khí laser Or Eitan. Ảnh: Lenta

Hệ thống Or Eitan hoạt động như tuyến phòng thủ cuối cùng và nhằm bổ sung cho các hệ thống phòng thủ tên lửa khác. Bản thân hệ thống vũ khí laser này rất đắt tiền, nhưng chi phí cho mỗi phát bắn chỉ tốn vài shekel (đơn vị tiền tệ của Israel). Theo tính toán của Israel, việc sử dụng vũ khí laser cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đã được chứng minh là hợp lý về mặt kinh tế.

"Có lẽ chúng chưa được triển khai với số lượng lớn, và hiện chưa có thông tin chi tiết cụ thể nào về cách thức hoạt động của hệ thống Or Eitan", chuyên gia Yuri Lyamin đánh giá.

Tên lửa siêu vượt âm của Iran

Để đáp trả các đòn tấn công của Mỹ và đồng minh, Iran đã triển khai tên lửa siêu vượt âm Fattah-2 để tấn công các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông. Chi tiết về đặc điểm kỹ - chiến thuật và quá trình thử nghiệm của dòng tên lửa này vẫn được giữ bí mật.

Từ các thông tin công khai, tên lửa Fattah-2 sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet). Tầm bắn ước tính là 1.400km. Khả năng tấn công đặc biệt của tên lửa này là thiết bị lượn siêu vượt âm ở pha cuối, có thể đạt tốc độ Mach 13-15 (gấp 13-15 lần tốc độ âm thanh).

Tên lửa siêu vượt âm Fattah-2. Ảnh: FARS

Chuyên gia quân sự Yuri Knutov đánh giá, chính sự kết hợp giữa tốc độ và khả năng cơ động cao đã khiến việc đánh chặn Fattah-2, cũng như phiên bản tiền nhiệm Fattah-1, gần như là bất khả thi đối với các hệ thống phòng không hiện đại. Điều này đã được chứng minh trong cuộc xung đột.

"Tên lửa Fattah-2 bắt đầu được sử dụng trong những tuần gần đây, khi Iran đã sử dụng hết các loại tên lửa đạn đạo thế hệ cũ và hệ thống phòng không của Mỹ - Israel đã bị suy yếu đáng kể trong quá trình giao tranh", chuyên gia Yuri Knutov cho biết.

Shahed-136 - Rẻ nhưng hiệu quả

Shahed-136 là UAV tự sát sử dụng động cơ piston với âm thanh đặc trưng, thường được gọi là "máy cắt cỏ".

Đây chính là loại vũ khí được sử dụng phổ biến nhất trong cuộc xung đột. Loại UAV này không có hiệu năng vượt trội, với tốc độ bay hành trình chỉ 150-170 km/giờ và độ cao bay từ 60 đến 4.000m. Tuy nhiên, ưu điểm chính của nó đã được phát huy tối đa: Giá thành thấp, độ tin cậy cao, dễ bảo trì và vận hành.

Shahed-136 mang theo đầu đạn nặng 40-50kg với tầm hoạt động lên tới 1.000km. Chính loại vũ khí rẻ tiền này đã từng góp phần vô hiệu hóa hệ thống radar cảnh báo sớm tên lửa trị giá hàng tỷ USD của Mỹ triển khai tại Trung Đông.

UAV tự sát giá rẻ Shahed-136 của Iran. Ảnh: Topwar

"Với Shahed-136, Iran thường xuyên làm quá tải hệ thống phòng không của đối phương. Điều này buộc đối thủ phải lãng phí các tên lửa Patriot và THAAD đắt tiền vào những máy bay không người lái giá rẻ, tạo điều kiện để Iran phóng tên lửa đạn đạo tấn công. UAV Shahed cũng rất hiệu quả trong việc tấn công các mục tiêu cố định", chuyên gia Yuri Lyamin chia sẻ với tờ Izvestia.

Nhận thấy hiệu quả của UAV tự sát Shahed-136, Mỹ cũng đã tạo ra một phiên bản tương tự có tên là LUCAS (Hệ thống không người lái tấn công chi phí thấp). Loại vũ khí này cũng đã được sử dụng trong cuộc xung đột với Iran.

"Dựa trên những mảnh vỡ UAV được đăng tải trên mạng, Mỹ đã bổ sung khả năng điều khiển UAV thông qua liên lạc vệ tinh, rất có thể là qua hệ thống Starlink", chuyên gia Yuri Lyamin nói.

Hiệu quả cao của UAV tự sát giá rẻ Shahed-136 là một trong những bất ngờ lớn của cuộc xung đột. Điều này chứng minh rằng những vũ khí cực kỳ đắt tiền, trang bị công nghệ cao không phải lúc nào cũng đối phó hiệu quả với các loại vũ khí đơn giản và chi phí thấp.