Nhật Bản - Hàn Quốc thúc đẩy mối quan hệ “hướng tới tương lai”

Tại hội đàm, Thủ tướng Takaichi Sanae cam kết sẽ cùng Tổng thống Lee Jae Myung đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới. Hai bên cũng đặt mục tiêu tăng cường quan hệ an ninh và kinh tế để đối phó với căng thẳng ngày càng gia tăng ở Đông Á.

Về phần mình, Tổng thống Lee Jae Myung xác nhận hai bên nhất trí về tầm quan trọng của hợp tác ba bên với đồng minh chung là Mỹ, đồng thời khẳng định đã đến lúc Hàn Quốc và Nhật Bản "hướng tới tương lai", bất chấp những điểm bất đồng lịch sử còn tồn đọng giữa hai bên. Ông Lee cho rằng hợp tác giữa Seoul và Tokyo trở nên quan trọng hơn bao giờ hết giữa lúc trật tự thế giới đang thay đổi nhanh chóng. 

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae (bên phải) và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung trước khi bước vào hội đàm ngày 13-1. Ảnh: The Japan Times

Đáng chú ý, theo The Japan Times, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí đẩy nhanh những nỗ lực tìm kiếm hài cốt của 183 thợ mỏ Hàn Quốc thiệt mạng trong vụ tai nạn hầm mỏ than dưới biển ở tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản) năm 1942. Vấn đề phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên, hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia cũng nằm trong chương trình nghị sự. Ngoài ra, hai bên cũng thảo luận về khả năng Hàn Quốc gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Cuộc hội đàm tại Nara đánh dấu lần gặp thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi bà Takaichi nhậm chức cuối tháng 10-2025, sau các cuộc gặp tại Hội nghị cấp cao APEC 2025 ở Gyeongju (Hàn Quốc) và Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ở Nam Phi. Chuỗi tiếp xúc dày đặc này được xem là biểu hiện rõ nét của “ngoại giao con thoi” nhằm tăng cường lòng tin chính trị ở cấp cao-yếu tố từng thiếu vắng và khiến quan hệ Nhật-Hàn rơi vào bế tắc trong nhiều giai đoạn trước đây.

Cuộc hội đàm diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm hai ngày (13 và 14-1) tới Nhật Bản của Tổng thống Lee Jae Myung. Trước đó một tuần, ông Lee cũng có chuyến thăm Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Điều này cho thấy nhà lãnh đạo Hàn Quốc đang nỗ lực tiếp xúc cấp cao nhằm duy trì đà cải thiện quan hệ giữa Seoul với các nước láng giềng thời gian gần đây.

Quan hệ Nhật-Hàn đã khôi phục trong những năm trở lại đây, sau khi bị đẩy xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ do những tranh cãi dai dẳng liên quan tới vấn đề lao động cưỡng bức thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên (1910-1945) và các tranh chấp khác liên quan đến lịch sử, lãnh thổ.

Trước chuyến thăm Nhật Bản, trong cuộc phỏng vấn với đài NHK, nhà lãnh đạo Hàn Quốc khẳng định quan hệ với Nhật Bản quan trọng không kém quan hệ với Trung Quốc và nhấn mạnh Seoul sẽ không can dự vào căng thẳng Tokyo-Bắc Kinh xung quanh vấn đề Đài Loan. Ông cho rằng 3 nước cần xác định điểm chung lớn nhất, giao tiếp hiệu quả và tăng cường hợp tác. Lập trường này phản ánh nỗ lực cân bằng chiến lược của Seoul giữa các đối tác lớn trong khu vực.

Các nhà phân tích cho rằng việc Hàn Quốc duy trì “ngoại giao con thoi” và cách tiếp cận “hai hướng”-vừa mở rộng hợp tác "hướng tới tương lai" vừa tiếp tục giải quyết những vấn đề lịch sử tồn đọng-được xem là lựa chọn thực tế trong bối cảnh niềm tin chiến lược giữa hai nước từng nhiều lần bị gián đoạn. Thay vì tìm kiếm những đột phá mang tính biểu tượng, Seoul và Tokyo dường như đang ưu tiên các bước đi nhỏ, cụ thể và có khả năng tích lũy nhằm tạo nền tảng cho việc xử lý những vấn đề gai góc hơn trong dài hạn.