Ông Trump cảm ơn Trung Quốc, Nga vì 'trung lập' trong chiến sự Mỹ - Iran

Phát biểu sau khi thỏa thuận ngừng bắn được thông qua hôm 18/6 bên lề hội nghị G7 ở Evian-les-Bains, Pháp, ông Trump nói: "Tôi chỉ muốn cảm ơn họ vì họ đã giúp mọi việc trở nên thuận lợi hơn rất nhiều".

"Tôi muốn cảm ơn Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình. Tôi đã làm việc với ông ấy và ông ấy giữ lập trường trung lập, hoàn toàn trung lập, điều đó khiến tôi rất trân trọng. Tôi cũng muốn cảm ơn Vladimir Putin, ông ấy cũng rất trung lập. Họ hoàn toàn có thể khiến mọi việc trở nên khó khăn hơn rất nhiều đối với chúng tôi", ông Trump nói.

Những phát biểu này trái ngược với thái độ chỉ trích trước đó của ông Trump đối với nhiều đồng minh của Mỹ, từ Nhật Bản đến châu Âu, khi ông cho rằng họ không hỗ trợ chiến dịch quân sự cũng như các nỗ lực sau đó nhằm khai thông eo biển Hormuz - tuyến hàng hải thương mại từng bị Iran phong tỏa.

Nga và Trung Quốc đều duy trì quan hệ gần gũi với Iran. Moscow từng cảnh báo cuộc chiến có thể dẫn tới một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân ở Trung Đông.

Trong khi đó, Bắc Kinh lên án các cuộc tấn công của Washington nhằm vào Tehran là hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Iran. Theo đánh giá của các cơ quan tình báo Mỹ, Trung Quốc vẫn là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran trong thời gian xung đột, bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, ông Trump cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đã góp phần thúc đẩy giải quyết cuộc khủng hoảng và tránh cung cấp các loại vũ khí hạng nặng hoặc tên lửa phòng không vác vai cho Iran.

Ông Trump cho biết: "Họ hoàn toàn có thể điều một tàu chở dầu với sáu tàu khu trục hộ tống ở hai bên. Nhưng họ đã không làm như vậy. Chủ tịch Tập đã giúp tôi. Ông ấy cố gắng giúp đỡ và tôi nghĩ điều đó có lẽ đã góp phần giúp giải quyết cuộc xung đột".

Trong một tuyên bố, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết lập trường của Bắc Kinh luôn "nhất quán", đồng thời khẳng định nước này "đã không ngừng nỗ lực để chấm dứt giao tranh và mang lại hòa bình".