Trung Quốc hướng tới xây dựng 'xã hội thân thiện với việc sinh con'

Theo báo cáo, chính quyền sẽ cải thiện các dịch vụ dân sinh và chủ động ứng phó với tình trạng già hóa dân số. Các biện pháp được nêu gồm thúc đẩy việc làm chất lượng cao, cải thiện hệ thống phân phối thu nhập và hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội.

Các chương trình này cũng nhằm khuyến khích thái độ tích cực đối với hôn nhân và sinh con, đồng thời tăng cường hỗ trợ nhà ở cho các gia đình có con.

Số liệu chính thức công bố hồi tháng 1 cho thấy dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ tư liên tiếp trong năm 2025, khi tỷ lệ sinh xuống mức thấp kỷ lục. Nhiều chuyên gia cảnh báo xu hướng này có thể tiếp tục trong thời gian tới.

Các nhà hoạch định chính sách coi vấn đề dân số là một yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh tế của Trung Quốc. Theo ước tính của hãng tin Reuters, Trung Quốc có thể phải chi khoảng 180 tỷ nhân dân tệ (tương đương 25,8 tỷ USD) trong năm nay cho các chính sách khuyến khích sinh con.

Khoản chi này bao gồm trợ cấp quốc gia cho trẻ em - chính sách được triển khai lần đầu vào năm ngoái - cùng với cam kết đến năm 2026 phụ nữ mang thai sẽ không phải trả chi phí y tế. Toàn bộ chi phí liên quan đến thai sản, bao gồm cả thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), dự kiến được hoàn trả theo quỹ bảo hiểm y tế quốc gia.

Trong Kế hoạch 5 năm được công bố cùng ngày, chính quyền cho biết sẽ tiếp tục duy trì hệ thống trợ cấp chăm sóc trẻ em và mở rộng các chương trình thí điểm dịch vụ chăm sóc trẻ em được trợ cấp.

Báo cáo nêu rõ Trung Quốc sẽ tối ưu hóa các chính sách hỗ trợ sinh sản và các biện pháp khuyến khích nhằm giảm chi phí sinh con, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em cho các gia đình, đồng thời nỗ lực ổn định quy mô dân số trẻ sơ sinh.

Chính phủ cũng cho biết sẽ cải thiện các dịch vụ chăm sóc phụ nữ trong giai đoạn đầu thai kỳ, nâng cao dịch vụ sức khỏe sinh sản và tăng cường phòng ngừa, điều trị dị tật bẩm sinh.

Trong lĩnh vực giáo dục, các chính sách về giáo dục mầm non miễn phí sẽ được hoàn thiện và nguồn cung chỗ học tại các trường trung học phổ thông chính quy sẽ được mở rộng. Báo cáo khẳng định chi tiêu cho giáo dục phải duy trì ở mức trên 4% GDP.

Bên cạnh việc khuyến khích sinh con, Trung Quốc cũng chuẩn bị các chính sách để phát triển “nền kinh tế người cao tuổi”. Các biện pháp mới sẽ tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc người già, đặc biệt tại khu vực nông thôn, và cải thiện các chính sách hỗ trợ về lương hưu, chăm sóc sức khỏe và điều trị.

Dân số Trung Quốc bắt đầu giảm từ năm 2022 và đang già hóa nhanh chóng, tạo thêm thách thức cho nỗ lực thúc đẩy tiêu dùng trong nước và kiểm soát nợ.

Theo dự báo, đến năm 2035 Trung Quốc có thể có khoảng 400 triệu người trên 60 tuổi, tương đương tổng dân số của Mỹ và Ý cộng lại. Điều này đồng nghĩa hàng trăm triệu người sẽ rời khỏi lực lượng lao động trong khi ngân sách lương hưu vốn đã chịu nhiều áp lực.

Trước xu hướng này, Trung Quốc đã điều chỉnh tuổi nghỉ hưu. Nam giới hiện được kỳ vọng làm việc đến 63 tuổi thay vì 60 tuổi, còn nữ giới đến 58 tuổi thay vì 55 tuổi.