Bộ Công Thương thúc đẩy đưa thực phẩm Việt vào hệ thống phân phối hiện đại

Ngày 12/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam tổ chức Chương trình “Kết nối tiêu thụ hàng thực phẩm sản xuất trong nước”. Chương trình nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Chính sách Thương mại trong nước lần thứ ba (VDTF 2026), diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), trong thời gian tổ chức Vietnam Foodexpo 2026.

Chương trình hướng tới mục tiêu đưa các sản phẩm thực phẩm Việt Nam có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và khả năng cung ứng ổn định tiếp cận sâu hơn hệ thống phân phối hiện đại. Đồng thời, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, chế biến với các nhà bán lẻ, nhà phân phối, chuỗi cửa hàng thực phẩm, dịch vụ ăn uống và những đơn vị tiêu thụ quy mô lớn.

Sự kiện được tổ chức nhằm triển khai Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; đồng thời hưởng ứng Quyết định số 2069/QĐ-TTg ngày 29/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026–2030.

Theo định hướng được nêu tại chương trình, trọng tâm là chuyển từ vận động người tiêu dùng ưu tiên hàng Việt sang tạo điều kiện để hàng Việt nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn của hệ thống phân phối và nhu cầu thị trường.

Thị trường bán lẻ 269 tỷ USD, dư địa lớn cho thực phẩm Việt

Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) công bố, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 269 tỷ USD. Đây là thị trường có tiềm năng lớn đối với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm trong nước.

Đáng chú ý, trong 10 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành ước đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ. Riêng doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 12,9%, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 17%.

Các số liệu cho thấy thị trường nội địa tiếp tục duy trì tăng trưởng, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả tổ chức hệ thống phân phối và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Phan Văn Chinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, năm 2025, người tiêu dùng Việt Nam chi hơn 5.100 tỷ đồng mỗi ngày cho lương thực, thực phẩm qua kênh bán lẻ, tương đương khoảng 1,88 triệu tỷ đồng cả năm, chiếm hơn một phần ba doanh thu bán lẻ hàng hóa của cả nước.

Từ quy mô tiêu dùng này, vấn đề đặt ra không chỉ là mở rộng thị trường mà còn là nâng cao khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào hệ thống phân phối, để hàng thực phẩm sản xuất trong nước có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng.

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động, mở rộng thị phần tại thị trường nội địa được xác định là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp tăng khả năng thích ứng và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, việc đưa thực phẩm Việt Nam vào hệ thống bán lẻ hiện đại vẫn gặp những khó khăn nhất định. Nhiều sản phẩm đã đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu nhưng chưa tiếp cận được hệ thống phân phối trong nước. Trong khi đó, các nhà bán lẻ vẫn có nhu cầu tìm kiếm nguồn hàng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, sản lượng ổn định và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Phan Văn Chinh, có ba khoảng cách cần tháo gỡ, gồm khoảng cách về thông tin, chuẩn mực và niềm tin. Trong đó, doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, chưa nắm rõ nhu cầu, tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp của các hệ thống bán lẻ. Ở chiều ngược lại, nhà phân phối chưa có đầy đủ thông tin về những nguồn hàng chất lượng trong nước.

Bên cạnh đó, yêu cầu đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối hiện đại không chỉ dừng ở chất lượng mà còn bao gồm tiêu chuẩn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn hàng hóa, bảo quản, giao nhận và tính liên tục của nguồn cung. Việc xây dựng quan hệ hợp tác công bằng, lâu dài giữa doanh nghiệp sản xuất và hệ thống phân phối, cùng với củng cố niềm tin của người tiêu dùng, cũng là yếu tố quan trọng để phát triển bền vững thị trường thực phẩm trong nước.

Kết nối trực tiếp nhà sản xuất với hệ thống bán lẻ

Nhằm tháo gỡ những khó khăn trong kết nối cung - cầu, Chương trình “Kết nối tiêu thụ hàng thực phẩm sản xuất trong nước” có sự tham gia của các cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, nhà mua hàng và các hệ thống phân phối.

Sự kiện lần này có sự tham gia của các hệ thống bán lẻ lớn, bao gồm: Saigon Co.op, BRG, WinCommerce, Bách Hóa Xanh, MM Mega Market, Central Retail, AEON, SATRA, VISSAN, GS25 và Vòng Tròn Đỏ, cùng các doanh nghiệp có nhu cầu tìm kiếm nguồn hàng thực phẩm Việt Nam.

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là hoạt động tham luận, đối thoại về xu hướng tiêu dùng và phân phối thực phẩm, nhận diện những khó khăn của doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận hệ thống bán lẻ.

Các nội dung trao đổi tập trung vào yêu cầu thực tế của nhà mua hàng đối với chất lượng, quy cách sản phẩm, năng lực giao hàng, hồ sơ chứng từ, thương hiệu và chính sách thương mại.

Tại đây, đại diện Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP. Hồ Chí Minh tham luận về nhu cầu thực phẩm của hệ thống và những khuyến nghị đối với nhà cung ứng. Còn đại diện Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi chia sẻ các kiến nghị của doanh nghiệp thực phẩm trong phát triển thị trường nội địa.

Trong khi đó, đại diện Công ty TNHH MM Mega Market trao đổi về thị trường thực phẩm nội địa, chia sẻ cơ hội, thách thức và định hướng kết nối cung - cầu.

Để thúc đẩy kết nối thực chất, các nhà phân phối được đề nghị chia sẻ cụ thể tiêu chí và nhu cầu nguồn hàng, tạo cơ hội công bằng cho sản phẩm Việt Nam có chất lượng. Trong khi đó, doanh nghiệp sản xuất, chế biến cần chủ động chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện phương án cung ứng và bảo đảm uy tín trong hợp tác.

Về phía Bộ Công Thương, cơ quan quản lý sẽ tiếp nhận các ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp để tháo gỡ những vướng mắc thuộc thẩm quyền, hoàn thiện cơ chế, chính sách và đưa vào kế hoạch triển khai Chương trình “Hàng Việt vì người Việt”.

Bên cạnh các tham luận, phiên thảo luận về cơ hội và giải pháp thúc đẩy kết nối cung - cầu có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp phân phối, nhằm trao đổi trực tiếp những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Đặc biệt, hoạt động kết nối giao thương B2B trực tiếp theo hình thức một - một được tổ chức để doanh nghiệp sản xuất, chế biến làm việc với bộ phận thu mua và nhà phân phối.

Tại đây, doanh nghiệp có cơ hội giới thiệu năng lực cung ứng, trao đổi danh mục sản phẩm, điều kiện hợp tác và lộ trình đưa hàng hóa vào các kênh phân phối phù hợp.

Việc tổ chức chương trình trong khuôn khổ Vietnam Foodexpo 2026 góp phần mở rộng cơ hội kết nối doanh nghiệp ngành thực phẩm. Triển lãm diễn ra từ ngày 11 đến 14/11/2026, dự kiến quy tụ hơn 500 doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Thông qua chương trình, các đơn vị tổ chức kỳ vọng thúc đẩy hợp tác thương mại thực chất giữa doanh nghiệp sản xuất và hệ thống phân phối, tạo điều kiện để thực phẩm Việt mở rộng kênh tiêu thụ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu về chất lượng, giá cả và thị hiếu người tiêu dùng. Qua đó, góp phần xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm trong nước hiệu quả, minh bạch, giảm chi phí lưu thông và phát huy tiềm năng thị trường nội địa.