Lai Châu: Quyền hạn đi cùng trách nhiệm

Công bố kết luận thanh tra tại Lai Châu, qua đó làm rõ trách nhiệm và yêu cầu thực hiện các kiến nghị sau thanh tra. Ảnh: Bùi Bình

Trao quyền phải đi cùng nguồn lực, trách nhiệm

Từ yêu cầu đó, Đảng ủy Thanh tra tỉnh Lai Châu đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 52 ngày 27/8/2026 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trọng tâm được đặt vào việc phân định rõ chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm và đầu mối thực hiện.

Với mỗi nhiệm vụ, nội dung công việc phải gắn với đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, sản phẩm, tiến độ và người chịu trách nhiệm. Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu mỗi nhiệm vụ chỉ có một phòng chủ trì và một đầu mối chịu trách nhiệm chính.

Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng nhiều đơn vị cùng tham gia nhưng khi công việc chậm hoặc kết quả không đạt yêu cầu lại khó xác định trách nhiệm thuộc về đâu.

Bí thư Đảng ủy, Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu Lê Tuấn Anh cho rằng, trong tổ chức thực hiện cần phân biệt rõ vai trò lãnh đạo của Đảng với quản lý, điều hành của chính quyền và việc thực hiện nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn. Khi nhiều đơn vị cùng tham gia nhưng không xác định rõ đầu mối, trách nhiệm rất dễ bị chia nhỏ.

Bởi vậy, rà soát chức năng, nhiệm vụ không chỉ là sắp xếp lại công việc, mà còn nhằm nhận diện những điểm chồng chéo, khâu trung gian không cần thiết và khoảng trống trách nhiệm.

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu này càng rõ hơn. Khi nhiệm vụ được phân cấp về cơ sở, thẩm quyền phải đi cùng điều kiện thực hiện, thông tin và khả năng xử lý công việc. Quyền hạn được giao đến đâu, trách nhiệm giải trình cũng phải được xác định tương ứng.

Cùng với quyền hạn, nguồn lực là điều kiện để việc phân cấp đi vào thực chất. Một nhiệm vụ được giao nhưng thiếu nhân lực, thông tin hoặc điều kiện thực hiện thì khó tạo ra kết quả. Vì vậy, phân cấp, phân quyền phải gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong sắp xếp tổ chức bộ máy: giảm khâu trung gian nhưng không để công việc bị đứt quãng; chức năng giữa các cấp rõ hơn nhưng không tạo khoảng trống trong quản lý.

Kiểm soát quyền lực, hậu kiểm đến kết quả cuối cùng

Trao quyền không có nghĩa là giảm kiểm soát. Quyền hạn càng rõ thì trách nhiệm càng phải rõ. Đảng ủy Thanh tra tỉnh Lai Châu đặt kiểm soát quyền lực trong chính quá trình thực hiện nhiệm vụ, thay vì chỉ kiểm tra khi công việc đã phát sinh vấn đề.

Một nguyên tắc được nêu rõ trong kế hoạch là: “quyền hạn giao đến đâu, trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát đến đó”. Theo đó, nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền phải được kiểm tra, giám sát; trách nhiệm công vụ, kỷ luật, kỷ cương hành chính cũng được theo dõi thường xuyên.

Cách đánh giá cán bộ, công chức được đặt theo hướng coi trọng kết quả. Sản phẩm đầu ra, tiến độ, chất lượng và hiệu quả giải quyết công việc là những căn cứ quan trọng, thay vì chỉ nhìn vào việc hoàn thành quy trình hay hồ sơ.

Với người đứng đầu, yêu cầu trách nhiệm càng rõ. Không chỉ phân công công việc, người đứng đầu phải nắm tiến độ, xử lý điểm nghẽn và chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của tập thể thuộc phạm vi quản lý. Những biểu hiện né tránh, đùn đẩy hoặc không hoàn thành nhiệm vụ do nguyên nhân chủ quan phải được xem xét, xử lý.

Kiểm soát quyền lực cũng được đặt trong công tác cán bộ, từ bố trí, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động đến đánh giá. Đối với những vị trí nhạy cảm, trực tiếp giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp, yêu cầu kiểm soát và chuyển đổi vị trí công tác được chú trọng.

Nhưng kiểm soát không dừng ở lúc giao việc hay trong quá trình thực hiện. Một phần quan trọng được Đảng ủy Thanh tra tỉnh nhấn mạnh là hậu kiểm.

Đối với ngành Thanh tra, hậu kiểm trước hết thể hiện ở việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra. Một kết luận đã ban hành nhưng kiến nghị chưa được thực hiện đầy đủ thì công việc chưa thể coi là kết thúc. Việc xác định nội dung đã khắc phục, vấn đề còn tồn tại và trách nhiệm liên quan vì thế có ý nghĩa không kém việc ban hành kết luận.

Hậu kiểm cũng bao gồm việc kiểm tra nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền có thực sự được thực hiện hay không, tiến độ thế nào, kết quả ra sao và ở đâu còn trì trệ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Chuyển đổi số được đặt vào quá trình này như một công cụ hỗ trợ quản lý và giám sát. Việc lượng hóa nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”, cập nhật người xử lý, tiến độ, thời hạn và kết quả trên môi trường số tạo ra dấu vết để theo dõi, đánh giá.

Nhìn từ Kế hoạch số 52, phân quyền vì thế không chỉ là trao thêm thẩm quyền. Điều quan trọng hơn là sau khi quyền được giao, công việc có được giải quyết tốt hơn, trách nhiệm có được xác định rõ và kết quả có được kiểm chứng đến cùng hay không.

Từ phân quyền đến kiểm soát quyền lực, rồi hậu kiểm, các khâu được đặt trong một chuỗi liên tục. Quyền hạn phải có người chịu trách nhiệm; trách nhiệm phải có cơ chế kiểm soát; nhiệm vụ đã giao phải được theo dõi đến kết quả cuối cùng. Đó cũng là yêu cầu để việc vận hành mô hình tổ chức mới đi vào thực chất.