Nghệ An siết quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại khu vực triển khai dự án trọng điểm

Nghệ An siết quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại khu vực triển khai dự án trọng điểm. Ảnh: Văn Thanh

Ngăn chặn tình trạng mua gom đất, xây dựng trái phép để trục lợi

UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Công văn số 13826/UBND-CN ngày 20/10/2026 về việc tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, ngăn chặn và xử lý vi phạm tại khu vực dự kiến triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn đô thị Vinh. Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải yêu cầu các sở, ngành, địa phương liên quan khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm kỷ cương trong quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng.

Theo UBND tỉnh Nghệ An, thời gian tới, tỉnh tập trung chuẩn bị đầu tư một số dự án giao thông trọng điểm tại khu vực phía Đông Nam đô thị Vinh; đồng thời triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Trung tâm hành chính tỉnh Nghệ An tại khu vực phường Vinh Lộc và xã Đông Lộc.

Đây là những dự án có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An.

Tuy nhiên, qua nắm bắt tình hình, tại một số khu vực thuộc phạm vi nghiên cứu, quy hoạch và dự kiến triển khai dự án đã xuất hiện tình trạng tự ý san lấp, cải tạo mặt bằng, xây dựng công trình, tường rào, khoanh vùng đất và thực hiện các hoạt động khác trên đất nông nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng.

Đáng chú ý, có trường hợp lợi dụng thông tin quy hoạch, chủ trương đầu tư dự án để mua gom đất nông nghiệp, tạo lập tài sản, xây dựng công trình trái phép nhằm đón đầu, trục lợi chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.

UBND tỉnh Nghệ An nhận định, nếu không được kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, tình trạng này có nguy cơ diễn biến phức tạp, làm thay đổi hiện trạng sử dụng đất, phát sinh tranh chấp, khiếu kiện, gây khó khăn cho công tác xác định nguồn gốc đất, kiểm kê, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Đồng thời, các vi phạm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án, làm gia tăng chi phí đầu tư và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.

Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu Chủ tịch UBND các phường, xã Trường Vinh, Vinh Phú, Vinh Lộc, Trung Lộc và Đông Lộc khẩn trương tổ chức tổng kiểm tra, rà soát hiện trạng quản lý, sử dụng đất và trật tự xây dựng trên địa bàn, tập trung tại các khu vực thuộc phạm vi quy hoạch, nghiên cứu hướng tuyến, địa điểm thu hồi đất để triển khai dự án.

Việc kiểm tra phải thực hiện trực tiếp tại thực địa, đối chiếu hồ sơ địa chính, dữ liệu đất đai, quy hoạch và các hồ sơ pháp lý có liên quan; làm rõ nguồn gốc đất, hiện trạng sử dụng, chủ sử dụng đất và những biến động trong thời gian gần đây.

Các địa phương phải lập danh sách cụ thể từng trường hợp vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm, xác định rõ vị trí, diện tích, loại đất, hiện trạng công trình, thời điểm phát sinh, hành vi vi phạm, căn cứ pháp lý và thẩm quyền xử lý. Đối với các trường hợp đã vi phạm, phải phân loại, xác định trách nhiệm, biện pháp và thời hạn khắc phục dứt điểm, không để tồn tại kéo dài hoặc hợp thức hóa sai phạm.

Làm rõ trách nhiệm, hoàn thành rà soát trước ngày 5/11

Cùng với yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp của chính quyền cơ sở trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng. Lãnh đạo UBND cấp xã, công chức chuyên môn và lực lượng liên quan phải được phân công phụ trách từng khu vực, tuyến đường, địa bàn trọng điểm; tổ chức kiểm tra thực địa thường xuyên, nhất là tại những nơi có nguy cơ phát sinh vi phạm cao.

Khi phát hiện sai phạm, các địa phương phải kịp thời kiểm tra, lập biên bản, áp dụng biện pháp ngăn chặn và xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục pháp luật. Trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý, không để vụ việc kéo dài hoặc phát sinh hậu quả phức tạp.

UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu hoàn thành tổng kiểm tra, rà soát ban đầu và gửi báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời gửi Sở Xây dựng trước ngày 5/11/2026. Báo cáo phải kèm danh sách các trường hợp vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm, phân loại rõ trường hợp đã xử lý, đang xử lý, chưa xử lý; xác định nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp và thời hạn xử lý đối với từng vụ việc.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An được giao chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan hướng dẫn, đôn đốc các địa phương rà soát; kiểm tra, xác minh nguồn gốc đất, loại đất, thời điểm biến động và hành vi vi phạm. Đồng thời, tổ chức kiểm tra, hướng dẫn xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai phức tạp, kéo dài hoặc vượt thẩm quyền của UBND cấp xã; tổng hợp kết quả, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 10/11/2026.

Sở Xây dựng Nghệ An có trách nhiệm hướng dẫn xác định phạm vi quy hoạch, hướng tuyến, chỉ giới đường đỏ, ranh giới các dự án đã được phê duyệt và khu vực đang nghiên cứu đầu tư; phối hợp kiểm tra, phân loại vi phạm liên quan đến đất đai và xây dựng. Các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp tỉnh phải cung cấp hồ sơ, tài liệu về phạm vi, ranh giới, quy mô dự án, đồng thời phối hợp kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, công trình, tài sản trên đất.

Công an tỉnh Nghệ An được giao chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, công an địa phương chủ động nắm tình hình, phối hợp phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm, nhất là các trường hợp có dấu hiệu lập công trình, tài sản trái phép, làm giả hồ sơ, giấy tờ hoặc gian dối nhằm trục lợi chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Để bảo đảm hiệu quả thực hiện, UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương duy trì kiểm tra thường xuyên; định kỳ trước ngày 25 hằng tháng báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời gửi Sở Xây dựng theo dõi, tổng hợp. Những vụ việc nghiêm trọng, phức tạp phải được báo cáo ngay, không chờ đến kỳ báo cáo định kỳ.

Việc tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại các khu vực dự kiến triển khai dự án trọng điểm được xác định là nhiệm vụ cấp thiết nhằm ngăn ngừa vi phạm từ sớm, bảo đảm tính minh bạch trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hạn chế nguy cơ phát sinh khiếu kiện, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án của tỉnh Nghệ An.