Thanh Hóa: Không để khoảng trống trong tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo

Ông Phạm Xuân Dũng, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Văn Thanh

Lắng nghe dân để giải quyết từ cơ sở

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh Hóa đặt ra yêu cầu không chỉ tổ chức lại bộ máy mà còn phải bảo đảm các hoạt động phục vụ người dân được vận hành thông suốt. Trong đó, tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư là một trong những nhiệm vụ trực tiếp gắn với quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Tại xã Thiệu Quang, tỉnh Thanh Hóa, những tháng đầu vận hành bộ máy mới cũng là giai đoạn địa phương triển khai đồng loạt các dự án trọng điểm như: Giải phóng mặt bằng Khu công nghiệp Giang Quang Thịnh, chỉnh trang tuyến đường tỉnh 516C, quản lý đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây đều là những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tranh chấp.

Thay vì thụ động chờ đơn thư, cấp ủy và chính quyền xã Thiệu Quang chọn phương châm "chủ động đi trước một bước". Lịch tiếp dân của Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND xã được công khai rộng rãi; quy định mở rộng theo hướng ngay cả khi công dân không đăng ký trước vẫn được bố trí tiếp, giải thích thấu đáo.

Minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của tư duy này là câu chuyện thu hồi đất làm Dự án Khu công nghiệp Giang Quang Thịnh và dự án hiến đất làm đường 516C. Nhờ chủ động rà soát cơ sở dữ liệu đất đai từ sớm và tổ chức đối thoại công khai với từng hộ dân trước khi phê duyệt dự án, công tác giải phóng mặt bằng diễn ra đồng thuận. Địa phương đã vận động Nhân dân hiến hơn 7.000m² đất làm đường mà không hề phát sinh bất kỳ đơn thư khiếu nại, tố cáo phức tạp nào.

Cán bộ Thanh tra tỉnh Thanh Hóa tiếp công dân tại trụ sở làm việc. Ảnh: Văn Thanh

Ông Hoàng Trọng Cường, Bí thư Đảng ủy xã Thiệu Quang, cho biết ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp ủy, chính quyền xã xác định việc tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân là nhiệm vụ thường xuyên.

Theo ông Cường, đằng sau kết quả đó là quá trình vận động, đối thoại và phát huy vai trò chủ thể của người dân.

Xóa "khoảng trống" trách nhiệm, giải quyết dứt điểm khiếu tố từ cơ sở

Nếu ở cấp xã, sự chủ động giúp ngăn ngừa nguy cơ từ sớm thì tại các đô thị trung tâm như phường Hạc Thành - nơi chịu áp lực quản lý đất đai và hạ tầng quy hoạch rất lớn, công tác tiếp dân đòi hỏi bản lĩnh và sự sát sao gấp nhiều lần.

Bà Phạm Thị Thúy, Phó Chánh Văn phòng HĐND - UBND phường Hạc Thành, cho biết ngay từ đầu năm, Đảng ủy, chính quyền phường đã ban hành kế hoạch, lịch tiếp công dân để người dân nắm bắt, đăng ký và thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình. Phường đồng thời đầu tư cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện phục vụ công tác tiếp công dân.

Theo đó, từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã tiếp 1.000 lượt người, với 806 đơn thư, nội dung tập trung chủ yếu vào bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư; quản lý, sử dụng đất đai; cấp, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; chuyển mục đích sử dụng đất và tiến độ các dự án mặt bằng quy hoạch khu dân cư.

Lãnh đạo phường Hạc Thàn, tỉnh Thanh Hóa tiếp công dân định kỳ. Ảnh: Văn Thanh

Những vụ việc thuộc thẩm quyền được tập trung giải quyết dứt điểm; các đơn thư trùng lặp hay không thuộc thẩm quyền được hướng dẫn, giải thích rõ ràng để tránh tình trạng công dân khiếu kiện vòng vèo, vượt cấp.

Thực tiễn từ cơ sở cho thấy, khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân được rút ngắn qua mô hình 2 cấp, yêu cầu đặt ra là người đứng đầu phải trực tiếp "bắt bệnh" và chịu trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng "tham mưu chung chung" hay đùn đẩy lên cấp trên.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Phạm Xuân Dũng, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, nhấn mạnh: Việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp tạo ra những yêu cầu mới trong tiếp công dân, tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Thanh tra tỉnh Thanh Hóa xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, trong đó phải lấy người dân làm trung tâm, giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp, kéo dài.

Theo ông Dũng, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã chú trọng hướng dẫn, đôn đốc địa phương thực hiện nghiêm quy định về tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư; đồng thời tăng cường nắm tình hình tại những địa bàn, lĩnh vực có nguy cơ phát sinh khiếu nại, tố cáo. Với những vụ việc phức tạp, nhiều nội dung, cần tăng cường đối thoại, làm rõ bản chất và nguyên nhân để có phương án xử lý phù hợp.

Trong điều kiện tổ chức chính quyền 2 cấp, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm công việc không bị gián đoạn, không để khoảng trống trong tiếp nhận và giải quyết kiến nghị của công dân. Cán bộ tiếp công dân phải sâu sát, lắng nghe, giải thích rõ và tham mưu giải quyết trên cơ sở đúng pháp luật, thấu tình, đạt lý.

Chỉ tính riêng trong công tác tham mưu cho UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã chủ động rà soát, xử lý hàng trăm vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phức tạp. Tập trung lớn nhất vẫn là các điểm nóng về bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Từ sự chuyển biến mạnh mẽ tại các địa phương như Hạc Thành, Thiệu Quang đến vai trò gác cổng của Thanh tra tỉnh, có thể thấy công tác tiếp công dân tại Thanh Hóa không dừng lại ở việc "tiếp nhận đơn thư" đơn thuần. Đây đã thực sự trở thành kênh thông tin huyết mạch để chính quyền nắm bắt hơi thở cuộc sống, tháo gỡ điểm nghẽn và củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự đổi mới của bộ máy Nhà nước.