Thanh tra Chính phủ: Triển khai nhiệm vụ thanh tra về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: PV

Báo cáo tại hội nghị, ông Diêm Đăng Việt, Phó Cục trưởng Cục VI, Tổ trưởng Tổ giúp việc PCRT của Thanh tra Chính phủ cho biết, Việt Nam là thành viên thứ 34 của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) từ năm 2007 và có nghĩa vụ thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế về PCRT/TTKB và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đây là những yêu cầu gắn chặt với việc hoàn thiện pháp luật, tăng cường thực thi, tham gia đánh giá đa phương và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

Việt Nam đã trải qua hai vòng đánh giá đa phương của APG vào các năm 2009 và 2019. Đến tháng 5/2026, Việt Nam còn 14/17 hành động cần tiếp tục thực hiện. Theo lộ trình, Việt Nam sẽ được đánh giá đa phương lần thứ 3 vào năm 2028.

Những con số này cho thấy yêu cầu nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra và giám sát trong lĩnh vực PCRT, TTKB không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà còn gắn trực tiếp với uy tín, lợi ích quốc gia và khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế của Việt Nam.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt chủ trì hội nghị. Ảnh: PV

Từ yêu cầu quốc tế đến nhiệm vụ cụ thể của Thanh tra Chính phủ

Một bước chuyển quan trọng trong cơ chế thực hiện nhiệm vụ PCRT, TTKB là Quyết định số 1139/QĐ-TTg ngày 26/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Sau khi hệ thống cơ quan thanh tra được sắp xếp và Luật Thanh tra năm 2025 được triển khai, một số nhiệm vụ thanh tra trước đây thuộc các bộ, ngành đã được chuyển về Thanh tra Chính phủ.

Theo Quyết định 1139/QĐ-TTg, Thanh tra Chính phủ cùng một số bộ, ngành được giao đồng chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra trên cơ sở rủi ro về PCRT, TTKB, áp dụng đối với các đối tượng báo cáo thuộc phạm vi quản lý.

Đây là yêu cầu mới, đồng thời cũng mở ra vai trò lớn hơn cho cơ quan Thanh tra Chính phủ trong mạng lưới PCRT, TTKB của quốc gia. Theo phân công, Thanh tra Chính phủ thực hiện thanh tra đối với các đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của những bộ, ngành không còn tổ chức thanh tra, trong đó có các lĩnh vực như bảo hiểm nhân thọ, dịch vụ kế toán, trò chơi điện tử có thưởng, casino, xổ số, đặt cược; kinh doanh bất động sản; kinh doanh kim khí quý, đá quý; công chứng, hành nghề luật sư và trò chơi điện tử trên mạng.

Ông Diêm Đăng Việt, Phó Cục trưởng Cục VI trình bày báo cáo tại hội nghị. Ảnh: PV

Để cụ thể hóa nhiệm vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề xuất Thanh tra Chính phủ thực hiện một số nội dung trong kỳ báo cáo vào năm 2028, gồm xây dựng sổ tay thanh tra PCRT, TTKB dựa trên kết quả giám sát rủi ro; lập kế hoạch thanh tra dựa trên kết quả giám sát rủi ro và tổ chức các đoàn thanh tra có nội dung PCRT, TTKB. Tại dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, số lượng cuộc thanh tra dự kiến đối với Thanh tra Chính phủ được điều chỉnh còn từ 1 đến 3 cuộc trong kỳ báo cáo, phù hợp hơn với chức năng, nhiệm vụ và thực tiễn hoạt động của cơ quan.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Thanh tra Chính phủ là không chỉ tập trung vào số lượng các cuộc thanh tra, mà chú trọng xây dựng cơ chế thanh tra dựa trên rủi ro. Cục VI đã kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tăng cường cơ chế phối hợp, theo đó, các bộ, ngành thực hiện giám sát, kiểm tra theo thẩm quyền; khi phát hiện dấu hiệu vi phạm cần thiết thì đề nghị cơ quan thanh tra có thẩm quyền thực hiện thanh tra. Cách làm này nhằm bảo đảm thanh tra đi đúng trọng tâm, tránh chồng chéo và nâng cao tính khả thi.

Đại diện lãnh đạo các cục, vụ phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Chủ động chuẩn bị, từng bước đưa nhiệm vụ vào thực tiễn

Thực hiện nhiệm vụ được giao, Thanh tra Chính phủ đã chủ động tham gia xây dựng, hoàn thiện cơ chế phối hợp và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho hoạt động thanh tra về PCRT, TTKB. Cục VI đã tham mưu lãnh đạo Thanh tra Chính phủ thực hiện các báo cáo định kỳ theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước; đồng thời có văn bản góp ý đối với dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, trong đó đề xuất điều chỉnh nhiệm vụ thanh tra để bảo đảm phù hợp với chức năng, thẩm quyền và Kế hoạch thanh tra hằng năm theo Luật Thanh tra năm 2025.

Cùng với đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị tăng cường các chương trình tập huấn nghiệp vụ ngắn hạn, tạo điều kiện để các bộ, ngành được giao đồng chủ trì có thể chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp thanh tra, kiểm tra về PCRT, TTKB. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, bởi hoạt động thanh tra trong lĩnh vực này đòi hỏi phương pháp tiếp cận chuyên sâu, khả năng nhận diện rủi ro và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan.

Đặc biệt, Cục VI đã rà soát Kế hoạch thanh tra năm 2026 và đề xuất Kế hoạch thanh tra năm 2027, trong đó dự kiến đưa nội dung PCRT, TTKB vào định hướng thanh tra năm 2027; xây dựng 2 cuộc thanh tra chính thức trong lĩnh vực ngân hàng có nội dung về PCRT, TTKB và 1 cuộc thanh tra dự phòng chuyên đề về PCRT, TTKB trong lĩnh vực tài chính.

Đồng thời, Cục VI phối hợp với Cục Phòng, chống rửa tiền của Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu xây dựng Sổ tay thanh tra về PCRT, TTKB dựa trên kết quả giám sát rủi ro.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: PV

Không dừng ở phạm vi Cục VI, nhiệm vụ PCRT, TTKB còn được đặt ra đối với các cục thanh tra khác của Thanh tra Chính phủ theo lĩnh vực phụ trách. Cục VI đề xuất lãnh đạo Thanh tra Chính phủ chỉ đạo các cục thanh tra chủ động xác định nhiệm vụ, nắm tình hình, xây dựng định hướng và kế hoạch thanh tra đối với các đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực phụ trách, qua đó bảo đảm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ trong kỳ báo cáo trong năm 2028.

Tại hội nghị đại diện các cục, vụ đã cho ý kiến về sự cần thiết phải triển khai các cuộc thanh tra PCRT và thống nhất với chương trình, kế hoạch mà Cục VI đề xuất, đồng thời khẳng định sự quyết liệt vào cuộc triển khai các cuộc thanh tra liên quan đến PCRT trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội nghị, đối với Kế hoạch thanh tra 6 tháng cuối năm 2026, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt giao Cục VI nghiên cứu, đề xuất 1 cuộc thanh tra chuyên đề về việc chấp hành pháp luật về PCRT, bảo đảm lựa chọn đúng đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ rủi ro, qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về PCRT.

Về Kế hoạch thanh tra năm 2027, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt yêu cầu các Cục: V, VI, VII, IX và XI căn cứ chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực được phân công theo dõi, chủ động rà soát, xây dựng Kế hoạch thanh tra năm 2027. Trong đó, mỗi Cục nghiên cứu, đề xuất ít nhất 1 cuộc thanh tra có nội dung về PCRT, bảo đảm phù hợp với đặc điểm, nguy cơ rủi ro của từng lĩnh vực. Việc đưa nội dung PCRT vào kế hoạch thanh tra cần được thực hiện chủ động, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thực hiện các cam kết của Việt Nam về PCRT, TTKB.