Từ năm 2027, xã có dưới 80% dân được khám định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí sẽ không đạt tiêu chí y tế

Người dân được khuyến khích khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh tật, chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Ảnh minh họa: T.L

Khám sức khỏe định kỳ là yêu cầu đánh giá y tế xã từ năm 2027

Bộ Y tế ban hành Quyết định số 3138 ngày 8/10/2026 về Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026 - 2035. Theo đó, Bộ tiêu chí quy định các yêu cầu, điều kiện để đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt tiêu chí quốc gia về y tế.

Tại Tiêu chí 5 về y tế dự phòng, phòng, chống HIV/AIDS, bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, chỉ tiêu 19 quy định về thực hiện các biện pháp dự phòng, phát hiện sớm, quản lý bệnh không lây nhiễm và rối loạn sức khỏe tâm thần.

Theo quy định, từ năm 2027, nếu tỷ lệ người dân trên địa bàn xã được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần dưới 80%, xã sẽ không đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã trong kỳ đánh giá.

Về chấm điểm, chỉ tiêu này được tính 1,5 điểm khi tỷ lệ đạt 100%; đạt từ 90% đến dưới 100% được tính 1 điểm.

Đối với tỷ lệ người nghi mắc bệnh không lây nhiễm hoặc rối loạn sức khỏe tâm thần được khám, chẩn đoán, điều trị, quản lý theo hướng dẫn chuyên môn, mức đạt trên 90% được tính 1,5 điểm; từ 80% đến 90% được tính 1 điểm; từ 70% đến dưới 80% được tính 0,5 điểm.

Bộ tiêu chí cũng quy định chỉ tiêu về tỷ lệ người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường đang được quản lý tại trạm y tế xã được đánh giá chức năng thận định kỳ. Tỷ lệ đạt 100% được tính 1,5 điểm; từ 90% đến dưới 100% được tính 1 điểm; từ 80% đến dưới 90% được tính 0,5 điểm.

Bên cạnh đó, tại Tiêu chí 1 về chỉ đạo, điều hành công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, chỉ tiêu 2 yêu cầu công tác y tế phải được đưa vào nghị quyết của cấp ủy hoặc kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương. Các chỉ số cơ bản được đề cập gồm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, lập hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế và tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Bộ tiêu chí gồm 10 tiêu chí, 48 chỉ tiêu, đánh giá hằng năm

Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026 - 2035 gồm 10 tiêu chí với 48 chỉ tiêu, áp dụng đối với xã, phường, đặc khu. Nội dung đánh giá bao quát các lĩnh vực: chỉ đạo, điều hành công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân; nhân lực y tế; cơ sở hạ tầng và trang thiết bị; y tế dự phòng, phòng, chống HIV/AIDS, bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm; khám bệnh, chữa bệnh; chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; dân số; truyền thông, giáo dục sức khỏe; ứng dụng công nghệ thông tin; và bảo đảm tài chính cho công tác y tế.

Việc đánh giá được thực hiện hằng năm. Kết quả đánh giá, công nhận xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế có giá trị trong thời hạn 3 năm. Trường hợp trong những năm tiếp theo, địa phương không đáp ứng các tiêu chí theo quy định, danh hiệu công nhận phải được thu hồi.

Để được công nhận đạt Bộ tiêu chí, địa phương phải đạt ít nhất 80% tổng số điểm, đồng thời đạt ít nhất 50% số điểm của từng tiêu chí và không có chỉ tiêu bị chấm điểm liệt theo quy định.

Đối với các chỉ tiêu được đánh giá bằng số liệu báo cáo định kỳ, việc đánh giá sử dụng số liệu của kỳ báo cáo gần nhất. Chẳng hạn, khi đánh giá giữa năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế được xác định theo số liệu năm 2025.

Bộ tiêu chí cho phép địa phương căn cứ điều kiện địa lý, kinh tế - xã hội và tình hình dịch bệnh để quy định, điều chỉnh, bổ sung các nội dung phù hợp; việc điều chỉnh, bổ sung phải được báo cáo Bộ Y tế. Trường hợp văn bản được viện dẫn trong Bộ tiêu chí được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì thực hiện theo văn bản mới.

Bộ Y tế cũng nêu rõ, việc đáp ứng Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã không thay thế yêu cầu tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn khác do Bộ Y tế và các bộ, ngành ban hành.