Chống lãng phí từ gốc - Bộ Tư pháp hoàn thiện pháp luật, nâng hiệu quả nguồn lực
Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Bộ Tư pháp xác định hoàn thiện thể chế là giải pháp nền tảng để phòng, chống lãng phí. Từ rà soát chính sách, tinh gọn bộ máy đến quản lý chặt chẽ đầu tư công, tài sản công, Bộ đặt mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét trong sử dụng nguồn lực quốc gia.
Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 815/QĐ-BTP ban hành Kế hoạch của Bộ thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí đến năm 2035 nhằm cụ thể hóa và triển khai thực hiện đầy đủ, hiệu quả các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ, ngành Tư pháp.
Hoàn thiện thể chế - “Chìa khóa” khơi thông nguồn lực và khắc phục điểm nghẽn
Một trong những giải pháp mang tính nền tảng và tiên quyết được Bộ Tư pháp đặt ra là đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống lãng phí.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, hệ thống pháp luật cần phải đảm bảo tính dân chủ, minh bạch, kịp thời và đặc biệt phải dễ áp dụng để tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Để thực hiện điều này, Bộ xác định nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định không còn phù hợp với thực tiễn, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh lãng phí, như: Quản lý ngân sách nhà nước, tài sản công, đầu tư công và tổ chức bộ máy.
Đồ họa: Nguyệt Trang
Đồng thời, tổ chức thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; rà soát, bổ sung, đề xuất hoàn thiện pháp luật về phòng, chống lãng phí theo hướng tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho giám sát, kiểm tra.
Đặc biệt, Bộ tập trung rà soát, xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá trong lĩnh vực quản lý của bộ; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong lập dự toán, giao vốn, quản lý tài sản công và quyết toán vốn ngân sách Nhà nước.
Về cải cách tổ chức bộ máy hành chính, Bộ Tư pháp tiếp tục thực hiện nghiêm các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong đó, sắp xếp tổ chức theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực theo nguyên tắc một cơ quan thực hiện nhiều việc, một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính.
Song song với việc kiện toàn bộ máy, công tác cán bộ cũng được đổi mới căn bản. Bộ chủ trương thu hút, trọng dụng người có tài năng và bố trí cán bộ phù hợp với vị trí việc làm. Kỷ luật, kỷ cương hành chính sẽ được siết chặt; chấn chỉnh tình trạng đùn đẩy, né tránh hoặc thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng nhất để chống lãng phí thực chất chính là việc quản lý và sử dụng hiệu quả “nhân lực, vật lực, tài lực”.
Về quản lý ngân sách, Bộ Tư pháp đẩy mạnh việc tăng cường kỷ cương, trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sử dụng ngân sách, gắn với hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền. Mục tiêu là phấn đấu giải ngân 100% dự toán được phân bổ, giao thực hiện trong năm.
Đồ họa: Nguyệt Trang
Đối với tài sản công, đẩy nhanh tiến độ sắp xếp lại, xử lý nhà, đất và trụ sở làm việc, tránh tình trạng để trống hoặc sử dụng kém hiệu quả gây thất thoát lãng phí. Việc hoàn thành tổng kiểm kê tài sản công và cập nhật dữ liệu vào phần mềm quốc gia là giải pháp công nghệ quan trọng để minh bạch hóa quản trị.
Riêng trong lĩnh vực đầu tư công, Bộ Tư pháp kiên quyết rà soát, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, có vướng mắc pháp lý. Việc giao kế hoạch vốn đầu tư công bảo đảm tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, tuyệt đối không để xảy ra nợ đọng xây dựng cơ bản và phải đảm bảo giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.
Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng nền tảng số kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức.
Bộ cũng sẽ làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị có các dự án hiệu quả thấp, tồn đọng, kéo dài gây thất thoát, lãng phí lớn.
Đáng chú ý, Bộ Tư pháp sẽ nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nội dung về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Trong đó, tập trung lĩnh vực dễ xảy ra lãng phí, nơi có nhiều dư luận bức xúc hoặc có nhiều đơn khiếu nại, tố cáo.
Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, tự kiểm tra và chỉ đạo công tác kiểm tra, tự kiểm tra tại đơn vị cấp dưới trực thuộc.
Đồ họa: Nguyệt Trang
Sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán cũng sẽ được tăng cường để phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lãng phí.
Mặt khác, nâng cao nhận thức, phát huy vai trò, trách nhiệm của các đoàn thể và Nhân dân trong phòng, chống lãng phí. Cụ thể, đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật; tăng cường vai trò, trách nhiệm giám sát, phản biện xã hội của cơ quan báo chí; thực hiện khen thưởng, bảo vệ người cung cấp thông tin phát hiện lãng phí…
Kế hoạch của Bộ Tư pháp cũng đặt ra lộ trình thực hiện rõ ràng qua hai giai đoạn (2026-2030 và 2031-2035) và giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc.
Khi thể chế được hoàn thiện, bộ máy vận hành tinh gọn và trách nhiệm người đứng đầu được đề cao, công tác phòng, chống lãng phí sẽ đi vào thực chất. Với quyết tâm và lộ trình cụ thể, Bộ Tư pháp đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền quản trị công minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
