Công an Ninh Bình: Chủ động nhận diện, đấu tranh với tội phạm mua bán người
Thời gian qua, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh quyết liệt với tội phạm mua bán người.
Các trẻ nhỏ trong đường dây mang thai xuyên quốc gia được giải cứu. Ảnh: congan.ninhbinh.gov.vn
Dù phải đối mặt với những phương thức ẩn danh tinh vi trên không gian mạng và sự biến tướng xảo quyệt của các đường dây xuyên quốc gia, Công an Ninh Bình vẫn bóc gỡ thành công chuyên án lớn, giải cứu an toàn nạn nhân và giữ vững bình yên cho Nhân dân.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Cục Cảnh sát hình sự và Giám đốc Công an tỉnh, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình đã chủ trì, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm mua bán người.
Nhờ đó, tình hình tội phạm trên địa bàn cơ bản được kiềm chế, không có đường dây hoạt động phức tạp hay đối tượng cộm cán cầm đầu. Tuy nhiên, mầm mống của loại tội phạm này vẫn tiềm ẩn diễn biến khó lường.
Trao đổi về thực tiễn phòng, chống tội phạm hiện nay, Trung tá Đoàn Đức Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình nhận định, phương thức và thủ đoạn của tội phạm đang có sự dịch chuyển rõ rệt, ẩn danh và tinh vi hơn.
Lợi dụng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, các đối tượng triệt để sử dụng các nền tảng xã hội phổ biến như Zalo, Facebook, Telegram để tiếp cận, giăng bẫy nạn nhân.
Bằng “mồi nhử” quen thuộc là “việc nhẹ lương cao” hay hỗ trợ tìm việc làm, chúng dễ dàng dụ dỗ những người nhẹ dạ, cả tin. Khi đã khống chế được nạn nhân, các đối tượng sẽ bán họ sang nước ngoài hoặc đưa vào các quán karaoke, cơ sở kinh doanh có điều kiện hoặc tụ điểm nhạy cảm để bóc lột sức lao động.
Theo Trung tá Đoàn Đức Tuấn, hệ lụy của hành vi này là rất lớn, không chỉ xâm phạm trực tiếp đến quyền con người, chà đạp lên danh dự, nhân phẩm, đe dọa tính mạng của nạn nhân mà còn tác động xấu đến đạo đức, lối sống, thuần phong mỹ tục, gây bức xúc trong Nhân dân, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự.
Thế nhưng, để chặt đứt những “vòi bạch tuộc” này, lực lượng phá án cũng phải đối mặt với không ít khó khăn. Từ thực tiễn điều tra, Trung tá Đoàn Đức Tuấn cho rằng, “điểm nghẽn” lớn nhất nằm ở tính ẩn danh của các tài khoản mạng xã hội.
Nhằm qua mặt cơ quan chức năng, tội phạm thường sử dụng nhiều tài khoản ẩn danh hoặc danh tính giả, thường xuyên thay đổi số điện thoại và số tài khoản ngân hàng; các nội dung trao đổi thông tin thường bị xoá, thay đổi... Thủ đoạn này gây khó khăn cho công tác thu thập, củng cố tài liệu và chứng cứ tố tụng.
Bên cạnh đó, sự khác biệt về luật pháp, cơ chế phối hợp và thủ tục tố tụng giữa các quốc gia cũng ảnh hưởng đến thời gian xác minh, xử lý các vụ việc xuyên biên giới.
Thêm vào đó, tâm lý e ngại trình báo của nhiều trường hợp nạn nhân, cùng nhận thức hạn chế về di cư an toàn đã tạo thêm những “rào cản” cho quá trình điều tra, phá án.
Vượt qua những thách thức, Công an tỉnh Ninh Bình đã thể hiện bản lĩnh sắc bén trong công tác đấu tranh. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã khởi tố 1 vụ, 3 bị can về tội mua bán người dưới 16 tuổi; giải cứu thành công 2 nạn nhân.
Đồng thời, tiếp tục giải quyết 1 tin báo và 3 vụ án với 17 bị can từ kỳ trước chuyển sang liên quan đến các tội mua bán người dưới 16 tuổi; tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại.
Công an Ninh Bình bắt giữ, điều tra, xử lý đối với Nguyễn Hữu Tuấn (áo đen, SN 2000, thường trú tại xã Ea Rốk, tỉnh Đắk Lắk) và Vi Văn Mạnh (áo xám, SN 2003, trú tại xã Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa) về hành vi “Mua bán người dưới 16 tuổi”. Ảnh: congan.ninhbinh.gov.vn
Điển hình nhất cho sự mưu trí, quyết liệt là chiến công vào trung tuần tháng 8/2025. Qua công tác trinh sát và nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình phát hiện nhiều hội nhóm mang thai hộ, hiến trứng có biểu hiện vi phạm pháp luật.
Sau thời gian thu thập tài liệu, Phòng Cảnh sát hình sự đã phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự triệt phá một chuyên án lớn với đường dây mua bán người dưới 16 tuổi; tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại; làm và sử dụng giấy tờ giả.
Đây là một thủ đoạn phạm tội hoàn toàn mới, được tổ chức cực kỳ tinh vi do một đối tượng người Trung Quốc cầm đầu, câu kết chặt chẽ với các đối tượng người Việt Nam.
Đường dây này nhắm vào những phụ nữ dưới 35 tuổi, chủ yếu ở các vùng sâu, vùng xa, khó khăn về kinh tế, có trình độ hiểu biết và kiến thức về mạng xã hội còn hạn chế. Bằng thủ đoạn lôi kéo, mua chuộc, chúng dụ dỗ họ mang thai hộ cho các cặp vợ chồng người Trung Quốc.
Quy trình phạm tội được tổ chức khép kín và bài bản. Các nạn nhân đồng ý sẽ được đưa sang Trung Quốc để kiểm tra sức khỏe và cấy phôi thai. Sau đó, họ được di chuyển sang Campuchia để dưỡng thai. Khi thai nhi ổn định, các đối tượng tiếp tục đưa những phụ nữ này về Việt Nam sinh sống, tổ chức khám thai định kỳ và sinh con.
Đối với những trẻ sinh ra khỏe mạnh, nếu người mang thai hộ không có chồng, chúng sẽ cho đứng tên giấy chứng sinh. Nếu có chồng hoặc không nhận đứng tên, đường dây này sẽ thuê người, dùng giấy chứng sinh giả để làm thủ tục khai sinh, nhập hộ khẩu.
Một thời gian sau, người bố đẻ ở Trung Quốc sẽ sang Việt Nam, thực hiện giám định ADN để nhận con hợp pháp, trong khi người mẹ trên giấy tờ sẽ làm thủ tục từ chối quyền nuôi dưỡng.
Kết quả điều tra làm rõ, các trường hợp mang thai hộ sẽ được trả 300 triệu đồng/lần; bảo mẫu chăm sóc trẻ được trả 17 triệu đồng/tháng; các đối tượng đã tổ chức cho khoảng hơn 100 ca mang thai hộ.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ sắc bén, cơ quan điều tra đã bắt giữ, khởi tố 18 đối tượng; giải cứu an toàn 11 cháu bé; thu giữ 30 điện thoại di động, 7 hộ chiếu, cùng nhiều giấy khai sinh, giấy chứng sinh và sổ sách có liên quan.
Hiện, cơ quan điều tra đang tiếp tục phối hợp với phía Trung Quốc để xác minh, truy bắt đối tượng cầm đầu. Chiến công này đã được lãnh đạo Bộ Công an và Chính phủ đánh giá rất cao, trở thành chuyên án điển hình cho các đơn vị, địa phương trao đổi kinh nghiệm.
Nhìn nhận từ thực tiễn bóc gỡ các tổ chức tội phạm, Trung tá Đoàn Đức Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh, cùng với các biện pháp đấu tranh quyết liệt, cần phải xây dựng những giải pháp phòng ngừa từ gốc rễ. Lời giải căn cơ nằm ở sự phối hợp, vào cuộc đồng bộ của chính quyền cơ sở, nhà trường và các đoàn thể trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật từ sớm, từ xa.
Song song với việc siết chặt quản lý tài khoản mạng xã hội, các địa phương cần đặc biệt chú trọng đến chính sách an sinh xã hội, giải quyết bài toán việc làm tại chỗ. Chỉ khi nhận thức được nâng tầm, mỗi người dân tự thiết lập “sức đề kháng” vững chắc trước các cạm bẫy ảo, thì thủ đoạn, bẫy ngầm của tội phạm mua bán người mới hoàn toàn bị triệt tiêu.
