Xây dựng thương hiệu mạnh, ngành gỗ hướng đến tăng trưởng hai con số

Các doanh nghiệp chú trọng nguồn nguyên liệu, thiết kế sản phảm xuất khẩu. Ảnh: DN

Vị thế cao trên trường quốc tế

Theo Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), với tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm 2025 vượt mốc 17 tỷ USD, Việt Nam tiếp tục giữ vị thế nhóm dẫn đầu thế giới.

Theo ông Trần Lam Sơn – Ủy viên Ban chấp hành Hội mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), thương hiệu ngành gỗ Việt Nam chưa bao giờ có vị thế cao như hiện nay. Trong khi thế giới đối mặt với những biến động về chuỗi cung ứng và chính sách thương mại, Việt Nam lại sở hữu lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Hoa Kỳ - thị trường chiếm tới gần 55% thị phần xuất khẩu gỗ của Việt Nam, dù có nhiều biến động về chính sách nhưng tiêu dùng lại đang ổn định và tăng trưởng. Cùng với đó, các thị trường chủ lực khác của Việt Nam như Nhật Bản, Trung Quốc và cả những thị trường tiềm năng như Trung Đông và Ấn Độ đều mở ra những cơ hội mới để đa dạng hóa.

Tiềm năng tăng trưởng không chỉ đến từ thị trường mà còn từ chính năng lực nội tại. Các doanh nghiệp trong ngành gỗ đã chứng minh khả năng tăng trưởng đột phá. Ngành gỗ đã xây dựng được nền tảng vững chắc về sản xuất và quản trị. Các doanh nghiệp đã hoàn thiện quy trình từ nguồn hàng, logistics đến kiểm soát chất lượng, tạo điều kiện để tăng tốc mạnh mẽ.

Đây không còn là giai đoạn thử nghiệm hay tìm kiếm phương hướng, mà là lúc để tận dụng tối đa những gì đã có để bứt phá. Nếu chậm trễ trong việc đẩy mạnh xây dựng thương hiệu trên nền tảng đã hoàn thiện này, doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ một cơ hội lịch sử. “Sau thời gian thử nghiệm bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử, một startup trong ngành mạnh dạn đặt mục tiêu tăng từ 1 triệu USD lên 6 triệu USD chỉ trong một năm. Điều này cho thấy, với nền tảng đúng đắn và tinh thần quyết tâm, mục tiêu tăng trưởng hai con số của ngành hoàn toàn khả thi”, ông Sơn chia sẻ.

Ở góc độ doanh nghiệp sản xuất, bà Phạm Thị Hồng Quang – Giám đốc Công ty Thủ công mỹ nghệ Nguồn Việt cho rằng, hiện nay, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam đã hiện diện tại 168 quốc gia và vùng lãnh thổ, có mặt trên kệ của nhiều hệ thống siêu thị lớn trên thế giới. Kim ngạch xuất khẩu toàn ngành được kỳ vọng có thể đạt khoảng 5 tỷ USD vào năm 2025.

Với kết quả trên, Việt Nam có khả năng trở thành quốc gia xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ lớn thứ hai thế giới. Thủ công mỹ nghệ luôn nằm trong nhóm 10 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, với giá trị gia tăng cao nhờ tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu bản địa, tay nghề gia công khéo léo và tỷ lệ sử dụng nguyên liệu nhập khẩu thấp.

Chuyển từ gia công đơn thuần sang thiết kế, sản xuất trọn gói

Hiện nay, thay vì tập trung gia công sản phẩm cho đối tác nước ngoài, các doanh nghiệp sản xuất nội thất gỗ Việt Nam đã làm chủ công nghệ, chuyển từ gia công đơn thuần sang thiết kế, sản xuất trọn gói.

Xu hướng chuyển từ gia công đơn thuần sang thiết kế, sản xuất trọn gói ngày càng được các doanh nghiệp ứng dụng. Ông Kevin Guillaume – Công ty thiết kế - sản xuất nội thất TeeMo cho biết: “Khoảng ba năm trước, chúng tôi vẫn vận hành theo mô hình thiết kế do đội ngũ tại Anh đảm nhiệm và sản xuất tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, đội ngũ thiết kế người Việt đã dần hình thành và đủ năng lực đảm nhận các thiết kế theo hướng dẫn từ xa”.

Máy móc công nghệ hiện đại đang được các doanh nghiệp chú trọng đầu tư.

Theo bà Phạm Thị Hồng Quang, để tận dụng tối đa cơ hội, ngành chế biên gỗ cần một chiến lược phát triển bền vững, trong đó trọng tâm là tự cường và làm chủ chuỗi cung ứng. Việc khai thác hiệu quả chuỗi cung ứng nội địa không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu, giảm chi phí sản xuất, mà còn gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Những bài học từ các đứt gãy chuỗi cung ứng trong quá khứ đã cho thấy rõ rằng, sự chủ động về nguồn cung chính là “chìa khóa” cho tăng trưởng bền vững.

Song song đó, chuyển dịch sang các nguồn nguyên liệu mới, thân thiện với môi trường cũng là một trụ cột quan trọng. Bên cạnh mây, tre truyền thống, nhiều loại vật liệu tự nhiên bản địa như trúc, cỏ năng tượng… đang được khai phá và đưa vào sản xuất. Việc phát triển các nguồn nguyên liệu này không chỉ tạo ra những sản phẩm độc đáo, có giá trị kinh tế cao, mà còn góp phần cải thiện thu nhập cho lao động nông thôn, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Để biến tiềm năng thành hiện thực, ông Trần Lam Sơn cho rằng, ngành gỗ cần những đại sứ, những cánh chim đầu đàn giàu năng lượng. Điều này có được là nhờ thay đổi tư duy từ các chủ doanh nghiệp. Từ việc ẩn mình, các thành viên HAWA giờ đây tích cực hơn, xem Hiệp hội là môi trường để lan tỏa giá trị. Khi mỗi doanh nghiệp là một đại sứ, mỗi doanh nhân là một nguồn năng lượng tích cực, tinh thần gắn kết của các thành viên cũng lên cao, không còn khoảng cách, luôn hết mình vì mục tiêu chung. Đây chính là nền tảng để xây dựng sức mạnh tập thể, mỗi người không chỉ phát triển doanh nghiệp riêng mà còn góp phần nâng tầm cả ngành cùng phát triển, hướng đến mục tiêu hai con số.