Gần một nửa dư nợ toàn hệ thống tập trung vào nhóm khách hàng lớn
Đến ngày 30/6/2026, tổng mức cấp tín dụng đối với nhóm khách hàng có dư nợ trên 500 tỷ đồng đạt 9.284,5 nghìn tỷ đồng, chiếm 46,1% tổng dư nợ toàn hệ thống. Việc tín dụng tập trung vào các khách hàng lớn có quan hệ sở hữu, lợi ích đan xen với ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản đang đặt ra những rủi ro đáng lưu ý.
Nhiều ngân hàng có tỷ lệ sở hữu cổ phần tập trung rất cao, có nơi nhóm cổ đông từ 1% vốn điều lệ nắm tới 96,65% vốn. Ảnh: TV
Dư nợ khách hàng lớn tăng nhanh hơn toàn hệ thống
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), số liệu khai thác từ Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (CIC) cho thấy, mức độ tập trung tín dụng vào nhóm khách hàng lớn tại các ngân hàng thương mại đang ở mức đáng lưu ý.
Tính đến ngày 30/6/2026, tổng mức cấp tín dụng đối với nhóm khách hàng có dư nợ trên 500 tỷ đồng đạt 9.284,5 nghìn tỷ đồng, chiếm 46,1% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống. So với cuối năm 2025, dư nợ của nhóm khách hàng này tăng 15,4%, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung.
Đáng chú ý, tín dụng có xu hướng tập trung vào những khách hàng lớn có quan hệ sở hữu, quan hệ lợi ích đan xen với các ngân hàng thương mại cổ phần, tập đoàn bất động sản và người có liên quan. Sự phụ thuộc và liên kết chặt chẽ này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tình trạng “sân sau” và nợ xấu tập trung.
Mức độ tập trung còn thể hiện rõ trong lĩnh vực bất động sản. Tại thời điểm ngày 30/4/2026, một số ngân hàng thương mại cổ phần có tỷ trọng cho vay bất động sản trên tổng dư nợ ở mức rất cao, như Techcombank trên 68%, BaoVietBank trên 63%. Dư nợ tại một số tổ chức tín dụng cũng tập trung vào một số tập đoàn lớn.
Về chất lượng tín dụng, đến ngày 30/6/2026, nợ xấu của nhóm khách hàng lớn đạt 398,7 nghìn tỷ đồng, tăng 0,9% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu của nhóm này ở mức 4,29%.
Mặc dù đã giảm so với mức 4,9% vào cuối năm 2025, tỷ lệ nợ xấu của nhóm khách hàng lớn vẫn cao hơn tỷ lệ nợ xấu nội bảng của toàn hệ thống là 3,43%.
Nhóm khách hàng lớn thường có quan hệ tín dụng đồng thời với nhiều tổ chức tín dụng. Vì vậy, khi một khách hàng hoặc một nhóm khách hàng gặp khó khăn, rủi ro có thể lan sang nhiều tổ chức tín dụng, qua đó ảnh hưởng đến an toàn của toàn hệ thống.
Nợ xấu bất động sản tăng nhanh hơn dư nợ
Đến ngày 30/6/2026, tổng dư nợ cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản của hệ thống các tổ chức tín dụng đạt 5.146 nghìn tỷ đồng, tăng 392,3 nghìn tỷ đồng, tương ứng 8,25% so với cuối năm 2025.
Dư nợ bất động sản chiếm 25,5% tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế. Trong đó, các khoản vay trung và dài hạn chiếm tới 94,3% tổng dư nợ cho vay lĩnh vực này.
Xét theo mục đích sử dụng vốn, dư nợ phục vụ đầu tư, kinh doanh bất động sản đạt 2.519,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 48,9% tổng dư nợ tín dụng bất động sản.
Tỷ trọng tín dụng phục vụ đầu tư, kinh doanh bất động sản liên tục gia tăng trong những năm gần đây, từ 37,9% năm 2023 lên 41,6% năm 2024, 45,6% năm 2025 và 48,9% vào cuối tháng 6/2026.
So với cuối năm 2025, dư nợ phục vụ đầu tư, kinh doanh bất động sản tăng 352 nghìn tỷ đồng, tương ứng 16,2%. Mức tăng này cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng tín dụng bất động sản là 8,25% và tăng trưởng tín dụng chung toàn hệ thống là 8,35%.
Dư nợ đầu tư, kinh doanh bất động sản tập trung tại một số ngân hàng thương mại cổ phần; trong đó, một số ngân hàng ghi nhận mức gia tăng lớn. Quy mô và tốc độ tăng trưởng của nguồn vốn này phản ánh sự phụ thuộc đáng kể của thị trường bất động sản vào tín dụng ngân hàng.
Trong khi đó, dư nợ bất động sản phục vụ mục đích tự sử dụng đạt 2.626,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 51,04% tổng dư nợ tín dụng bất động sản. So với cuối năm 2025, dư nợ nhóm này tăng 42,2 nghìn tỷ đồng, tương ứng 1,63%.
Cùng với sự mở rộng tín dụng, nợ xấu bất động sản tiếp tục có xu hướng gia tăng. Đến cuối tháng 6/2026, nợ xấu lĩnh vực này đạt 116,6 nghìn tỷ đồng, tăng 10,5% so với cuối năm 2025.
Do tốc độ tăng nợ xấu cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng bất động sản, tỷ lệ nợ xấu của lĩnh vực này tăng từ 2,2% vào cuối năm 2025 lên 2,27% vào cuối tháng 6/2026.
Trong tổng nợ xấu bất động sản, các khoản vay phục vụ mục đích tự sử dụng chiếm tỷ trọng lớn nhất, với 73,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 63,4%. Con số này tăng 5,35 nghìn tỷ đồng, tương ứng 7,8% so với cuối năm 2025.
Nợ xấu của các khoản cấp tín dụng phục vụ đầu tư, kinh doanh bất động sản đạt 42,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 36,6% nợ xấu của lĩnh vực. Tuy chiếm tỷ trọng thấp hơn, nhóm này lại tăng 5,74 nghìn tỷ đồng, tương ứng 15,54% so với cuối năm 2025, cao hơn đáng kể mức tăng nợ xấu của các khoản vay phục vụ mục đích tự sử dụng.
