Đêm nhạc “Khởi Lặng”: Dành một “khoảng lặng” để khí nhạc chạm đến trái tim

Trong không gian trang trọng của Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, không có những hiệu ứng sân khấu choáng ngợp, cũng không có những ca khúc quen thuộc để khán giả ngân nga theo. Thay vào đó là gần 90 phút của những thanh âm thuần khiết, nơi tiếng piano, violin, dàn dây, trống và dàn nhạc kể những câu chuyện không cần lời. Đó là câu chuyện về ký ức, về bản sắc Việt, về những cơn bão nội tâm, về sự chữa lành và trên hết là niềm tin rằng khí nhạc cũng có thể lay động trái tim đông đảo công chúng.

“Khởi Lặng” không đơn thuần là buổi hòa nhạc tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ của Bình Sơn tại Đại học Webster (Hoa Kỳ). Với người nhạc sĩ sinh năm 1999, đây giống như lời tự sự được viết bằng âm thanh sau nhiều năm học tập, trải nghiệm và không ngừng đi tìm tiếng nói sáng tạo của riêng mình.

Từ Việt Nam đến Hoa Kỳ, từ những giờ học sáng tác đến các sân khấu biểu diễn quốc tế, Bình Sơn luôn mang theo một câu hỏi: Liệu khí nhạc Việt Nam có thể kể những câu chuyện của người Việt bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại để bạn bè thế giới cùng lắng nghe?

Câu trả lời nằm ngay trong các tác phẩm được giới thiệu tại đêm diễn. “Sen” là vẻ đẹp của sự thanh khiết và sức sống bền bỉ mang đậm tinh thần Á Đông. “Fantasy” là cuộc đối thoại giữa violin và piano, giữa lý trí và cảm xúc, giữa những tổn thương và khát vọng bước tiếp. “Đối thoại không lời” đưa người nghe bước vào một thế giới nơi âm nhạc thay thế mọi ngôn từ, kết nối con người bằng sự đồng cảm hơn là lời nói. “Xẩm Chợ” lại mang đến một diện mạo khác: Những nhịp điệu dân gian Việt Nam được tái sinh bằng ngôn ngữ tối giản hiện đại, vừa gần gũi vừa mới mẻ.

“Khởi Lặng” chính là hành trình của một con người đi qua giông bão để nhận ra rằng, bình yên không đến khi cơn bão biến mất mà khi chính mình không còn chống cự trước nó. “Khởi Lặng” vì thế không nói về sự im lặng mà nói về sự bình an được sinh ra sau mọi biến động.

Điều đáng quý ở Bình Sơn là giữa rất nhiều lựa chọn của một nhạc sĩ trẻ, anh vẫn kiên trì với con đường khó khăn, nhiều thách thức. Khí nhạc vốn ít khán giả, càng hiếm người trẻ theo đuổi nhưng anh không xem đó là rào cản. Ngược lại, mỗi tác phẩm đều là một nỗ lực kéo gần khoảng cách giữa âm nhạc hàn lâm với đời sống bằng những chất liệu rất Việt: Hoa sen, xẩm, âm hưởng dân gian, những triết lý phương Đông và ký ức quê hương.

Có lẽ vì thế, đêm diễn không chỉ thu hút những người yêu nhạc cổ điển mà còn có sự hiện diện của nhiều nghệ sĩ, nhà quản lý văn hóa tên tuổi như: PGS,TSnhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp Các hội Văn học, nghệ thuật Việt Nam; Thiếu tướng, nhạc sĩ Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam; NSND Phạm Ngọc Khôi, Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam; NSND Thanh Lam; NSND Nguyễn Xuân Bắc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội; NSƯT Trần Quốc Đạt, Phó Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội... Sự hiện diện ấy là lời động viên dành cho một nhạc sĩ trẻ đang bền bỉ mở thêm một con đường mới cho khí nhạc Việt Nam.

Trước “Khởi Lặng”, Bình Sơn đã sớm ghi dấu ấn với vai trò phối khí và chỉ huy dàn nhạc qua nhiều chương trình như “Ngày ấy và sau này”, “Nhạc ngọt để đời” và CAM Gala “Mai mai, mãi mãi”. Tại CAM Gala, nhạc sĩ trẻ đảm nhiệm phối khí, dàn dựng và chỉ huy 32 tác phẩm trước hàng nghìn khán giả ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Mỗi sân khấu là một lần tôi luyện bản lĩnh nghề nghiệp, đồng thời là cơ hội để anh thu hẹp khoảng cách giữa âm nhạc hàn lâm và công chúng.

Bình Sơn từng chia sẻ, muốn đưa khí nhạc Việt Nam ra thế giới thì trước hết phải xây dựng được một công chúng biết lắng nghe và yêu nhạc hàn lâm ngay trong nước. Bởi chỉ khi những buổi hòa nhạc trở thành một phần của đời sống văn hóa, các tác phẩm khí nhạc Việt mới có nền tảng vững chắc để bước ra sân khấu quốc tế.

Có lẽ vì thế, “Khởi Lặng” không chỉ khép lại hành trình học tập của một học viên thạc sĩ mà còn mở ra chặng đường mới của người nhạc sĩ trẻ trên hành trình đưa bản sắc Việt hòa vào ngôn ngữ âm nhạc đương đại. Khát vọng ấy không hướng đến những thành tựu cá nhân mà là mong muốn để khí nhạc Việt cất tiếng nói trên những sân khấu lớn của thế giới.

Khi những tràng pháo tay cuối cùng lắng xuống, Bình Sơn xúc động gửi lời tri ân tới các thầy cô ở Việt Nam và Hoa Kỳ. Nhưng điều giá trị nhất mà “Khởi Lặng” để lại có lẽ không phải dấu mốc học thuật hay một đêm diễn thành công mà là sự thay đổi trong nhận thức của khán giả: Khí nhạc không hề xa cách. Chỉ cần dành cho nó một khoảng lặng để lắng nghe, âm nhạc sẽ tự tìm được con đường chạm tới trái tim.

Một số hình ảnh tại chương trình tốt nghiệp thạc sĩ: