Chứng khoán 2026: Vươn mình từ nâng hạng đến bước ngoặt về "chất"

Khách hàng giao dịch tại Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS). Ảnh: B.S

Năm 2026 mở ra với một tâm thế đặc biệt cho thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở những con số tăng trưởng về chỉ số, đây là giai đoạn thị trường thực hiện bước chuyển mình lịch sử từ "lượng" sang "chất".

Với đòn bẩy từ lộ trình nâng hạng và những cải cách quyết liệt về chính sách, TTCK đang đứng trước cơ hội tái định vị trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế.

Điểm nhấn quan trọng nhất chi phối triển vọng năm 2026 chính là lộ trình nâng hạng của FTSE Russell. Sau những nỗ lực bền bỉ trong năm 2025, Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí cần thiết và dự kiến chính thức được đưa vào rổ Thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) vào tháng 9/2026.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhận định, năm 2026 là giai đoạn then chốt khi thị trường cần chuyển từ trạng thái đạt điều kiện sang vận hành ổn định và bền vững theo chuẩn quốc tế.

Theo ông Hải, trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, với sự chuẩn bị chủ động và có lộ trình của cơ quan quản lý, cùng sự phối hợp của các thành viên thị trường, TTCK Việt Nam đang từng bước nâng cao khả năng tiếp nhận các dòng vốn đầu tư quy mô lớn.

Đồng quan điểm, các chuyên gia từ SSI Research cho rằng triển vọng nâng hạng không chỉ dừng lại ở FTSE Russell mà còn mở rộng sang MSCI. Việc Việt Nam lọt vào danh sách theo dõi (Watchlist) của MSCI trong năm 2026 đang dần rõ nét nhờ cấu trúc tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) minh bạch và việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài tại nhiều doanh nghiệp lớn. 

Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) dự báo dòng vốn ngoại có thể đảo chiều sang mua ròng với giá trị lên tới 3 tỷ USD trong năm nay, tương đương mức kỷ lục của năm 2019.

Về cấu trúc nhóm ngành, giới phân tích tin rằng năm 2026 sẽ chứng kiến sự dẫn dắt của nhóm ngành "xương sống" là ngân hàng.

Ông Trần Thăng Long, Giám đốc Trung tâm Phân tích - Nghiên cứu CTCK BIDV (BSC) đánh giá, cổ phiếu ngân hàng hiện có mức định giá khá hợp lý sau giai đoạn điều chỉnh. Trong bối cảnh vai trò của thị trường vốn còn hạn chế, nền kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng, giúp ngành ngân hàng duy trì tiềm năng tăng trưởng bền vững.

Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ sẽ là biến số quan trọng. Dù lãi suất toàn cầu có xu hướng neo cao, nhưng sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước giúp mặt bằng lãi suất trong nước duy trì ở mức phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp.

"Tôi kỳ vọng chính sách tiền tệ trong năm 2026 sẽ được điều hành phù hợp, lãi suất sẽ không tăng quá cao, nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi và tăng trưởng của doanh nghiệp", ông Long chia sẻ.

Ngoài nhóm ngân hàng, cổ phiếu công nghệ và bất động sản khu công nghiệp cũng được dự báo có sức hút lớn nhờ làn sóng chuyển đổi số và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, thị trường sẽ có sự phân hóa sâu sắc. Thay vì tăng trưởng nóng trên diện rộng, dòng tiền sẽ tập trung vào những doanh nghiệp có nội tại tốt, quản trị minh bạch và khả năng thích ứng cao với các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị).

Dù triển vọng rất lạc quan, nhưng các chuyên gia cũng lưu ý rằng nâng hạng chỉ là bước khởi đầu. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, mục tiêu năm 2026 là xây dựng một thị trường vận hành minh bạch và có khả năng chống chịu cao. Việc thành lập Trung tâm tài chính quốc tế và đưa vào vận hành các thị trường mới như thị trường carbon, thị trường tài sản mã hóa sẽ là những bước đi chiến lược để đa dạng hóa "hàng hóa" và thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Một thách thức khác là cải thiện cơ cấu nhà đầu tư. Hiện nay, nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm tới gần 90% giá trị giao dịch, dễ dẫn đến những biến động tâm lý ngắn hạn. Do đó, việc phát triển các quỹ đầu tư định chế, quỹ hưu trí và nâng cao kiến thức cho nhà đầu tư đại chúng là nhiệm vụ trọng tâm mà UBCKNN đang đẩy mạnh.

Khởi đầu năm Bính Ngọ, VN-Index neo ở mức trên 1.820 điểm với mức P/E dự phóng hấp dẫn. Với sự cộng hưởng từ nền tảng vĩ mô ổn định, quyết tâm cải cách thể chế và cú hích từ dòng vốn ngoại, năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm rực rỡ, đưa thị trường chứng khoán Việt Nam lên một tầm cao mới trên bản đồ tài chính khu vực.