Chọn đúng cổ phiếu cho “giỏ hàng Tết”

Trục chính sách định hình “mặt hàng chủ lực”

Bước sang giai đoạn 2025-2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang vận động trong bối cảnh đặc biệt: Chính sách vĩ mô được ban hành với tần suất dày, tốc độ triển khai nhanh và mang tính định hướng rõ rệt. Các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về tái cấu trúc nền kinh tế, phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghệ đang trở thành “la bàn” dẫn dắt dòng tiền. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn cổ phiếu cho danh mục đầu tư ngắn và trung hạn – ví như “giỏ hàng Tết” – không còn là câu chuyện dàn trải, mà là sự sàng lọc có chủ đích theo trục chính sách.

Chia sẻ tại chương trình Việt Nam và các chỉ số, ông Lê Văn Long - Giám đốc Tư vấn đầu tư Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS cho rằng, điểm khác biệt lớn của thị trường giai đoạn hiện nay nằm ở việc các chính sách kinh tế đang được triển khai “nhanh và quyết liệt hơn hẳn so với trước”. Điều này khiến dòng tiền, từ đầu tư dài hạn, trung hạn đến dòng tiền mang tính đầu cơ, đều xoay quanh các trục chính sách lớn.

Sau giai đoạn 2024-2025, khi nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào đầu tư công và các biện pháp nới lỏng để hỗ trợ thị trường bất động sản, Việt Nam đang bước vào pha xoay trục mới, hướng tới tăng trưởng bền vững. Trục tăng trưởng này tập trung vào ba nhóm chính: hạ tầng, năng lượng (đặc biệt là năng lượng sạch) và công nghiệp - công nghệ. Các nghị quyết mới, như định hướng phát triển doanh nghiệp nhà nước, chiến lược năng lượng hay thúc đẩy khu vực tư nhân đầu tàu, đang tạo ra không gian tăng trưởng dài hơi cho các nhóm ngành này.

“Chính sách không chỉ có hiệu lực trong một vài tuần. Khi trục đã được xác lập, dòng tiền sẽ đi theo trong nhiều tháng, thậm chí nhiều quý,” ông Long nhận định.

Thực tế cho thấy, không ít cổ phiếu hưởng lợi từ chính sách đã ghi nhận mức tăng rất mạnh trong thời gian ngắn, nhưng theo đánh giá của giới phân tích, xu hướng này chưa kết thúc mà chỉ chuyển sang giai đoạn chọn lọc và phân hóa.

Trong “giỏ hàng Tết” của nhà đầu tư, nhóm cổ phiếu hạ tầng, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, cần lưu ý đặc thù của nhóm này: Giá cổ phiếu thường phản ứng sớm ngay từ giai đoạn trúng thầu hoặc công bố dự án, thay vì chờ đến khi lợi nhuận thực sự ghi nhận trên báo cáo tài chính. Do đó, cơ hội lớn nhất thường nằm ở giai đoạn đầu của chu kỳ.

Bên cạnh các doanh nghiệp thi công, những nhóm ngành bổ trợ như vật liệu xây dựng, nhựa đường, logistics hạ tầng cũng được đánh giá cao. Một số doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước lớn, tham gia trực tiếp vào chuỗi đầu tư công, đang trở thành tâm điểm thu hút dòng tiền. Ví dụ, cổ phiếu PLC thời gian qua ghi nhận diễn biến tích cực nhờ kỳ vọng hưởng lợi từ các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Ngoài ra, yếu tố nâng hạng thị trường cũng là “gia vị” đáng chú ý cho giỏ hàng Tết năm nay. Các cổ phiếu có vốn hóa lớn, thanh khoản cao, minh bạch thông tin và phù hợp với tiêu chí của các quỹ ngoại đang được nhà đầu tư ưu tiên theo dõi.

Mô hình chữ K và những “quầy hàng” nên lướt qua

Theo ông Long, bức tranh 2025-2026 là mô hình tăng trưởng hình chữ K. Ở nhánh đi lên của mô hình chữ K là các doanh nghiệp được tập trung hỗ trợ mạnh mẽ về chính sách và nguồn lực. Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định vai trò của các doanh nghiệp tư nhân đầu tàu, thường được ví như “đại bàng tư nhân”, trong khi Nghị quyết số 79-NQ/TW nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước chủ lực. Việc tập trung nguồn lực cho các “đầu tàu” này giúp hình thành những cực tăng trưởng mới, qua đó thu hút mạnh dòng tiền đầu tư trong thời gian gần đây.

Thực tế cho thấy, trong khoảng một tháng trở lại đây, dòng tiền trên thị trường có xu hướng tập trung rõ vào nhóm doanh nghiệp lớn, gắn với các trục chính sách nói trên. Cùng với đó, nhận thức của nhà đầu tư cũng đang thay đổi. Nếu như giai đoạn 2020-2021, phần lớn quyết định đầu tư chủ yếu dựa trên phân tích kỹ thuật, ít chú trọng yếu tố vĩ mô, thì hiện nay việc đọc chính sách và bám sát định hướng điều hành đã trở thành một yếu tố quan trọng trong lựa chọn cổ phiếu.

Bài học từ giai đoạn trước cho thấy, khi bối cảnh vĩ mô thay đổi, việc không kịp nhận diện xu hướng có thể dẫn tới thua lỗ lớn. Trong năm 2025, không ít nhà đầu tư chỉ nhận ra tác động của các nghị quyết tái cấu trúc kinh tế khi giá cổ phiếu đã tăng mạnh, thậm chí tăng nhiều lần, từ đó dẫn tới tâm lý mua đuổi. Bước sang năm 2026, quá trình nhận diện xu hướng được đánh giá là nhanh hơn, đồng nghĩa với việc chu kỳ tăng giá của cổ phiếu cũng có xu hướng diễn ra trong thời gian ngắn hơn, nhưng vẫn để lại dư địa nhất định cho nhà đầu tư nếu lựa chọn đúng nhóm ngành.

Ngược lại, ở nhánh đi xuống của mô hình chữ K là các nhóm ngành và doanh nghiệp không còn được ưu tiên về chính sách hoặc chịu áp lực lớn về chi phí vốn. Bất động sản được xem là một ví dụ điển hình, khi mặt bằng lãi suất và chi phí vốn vẫn ở mức cao, khiến triển vọng phục hồi trong ngắn hạn gặp nhiều thách thức, cả ở hoạt động kinh doanh lẫn diễn biến cổ phiếu trên sàn. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp thiếu nền tảng lợi nhuận thực cũng đang đối mặt với nguy cơ bị dòng tiền tiếp tục xa lánh.

Trong bối cảnh đó, sự phân hóa trên thị trường được dự báo sẽ ngày càng rõ nét, khi dòng tiền chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp lớn, đóng vai trò dẫn dắt, qua đó tạo ra khoảng cách đáng kể về doanh thu và lợi nhuận giữa các nhóm doanh nghiệp niêm yết.

“Giỏ hàng Tết năm nay không dành cho sự dàn trải. Nhà đầu tư cần chấp nhận bỏ qua những nhóm ngành đã qua thời ưu tiên, để tập trung vào các trục tăng trưởng đang được chính sách hậu thuẫn,” ông Long nhấn mạnh.