HoREA đề nghị 'cởi trói' thuế cho cổ phần chưa niêm yết

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế Thu nhập cá nhân (Thuế TNCN).

Tại dự thảo này, Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản, thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở duy nhất của cá nhân.

Đồng thời, dự thảo cũng miễn thuế thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, thu nhập từ kiều hối, thu nhập từ tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép.

Ngoài ra, dự thảo tiếp tục thực hiện chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản được tính bằng 2% giá chuyển nhượng…

Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) nhấn mạnh, các chính sách được nêu trong dự thảo rất phù hợp với thực tiễn và nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Chủ tịch HoREA cho rằng vẫn còn tồn tại một số điểm chưa phù hợp trong quy định tại Điều 10 của dự thảo, liên quan đến việc xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán.

Theo dự thảo, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng hoặc của tổ chức không niêm yết, không đăng ký giao dịch được xếp vào nhóm “thu nhập từ chuyển nhượng vốn”.

Nhóm này bao gồm cả việc chuyển nhượng vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, hợp tác xã…

Chủ tịch HoREA cho rằng, việc phân loại như vậy dẫn đến hệ quả là mức thuế áp dụng cao hơn đáng kể so với chuyển nhượng chứng khoán.

Cụ thể, thu nhập từ chuyển nhượng vốn phải chịu thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế theo từng lần chuyển nhượng. Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan, mức thuế được tính bằng 2% trên giá chuyển nhượng.

Trong khi đó, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán (như cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch) chỉ chịu thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng cho mỗi lần giao dịch.

HoREA cho rằng sự khác biệt này là chưa hợp lý và thiếu công bằng, bởi về bản chất, cổ phần của công ty, dù là công ty đại chúng hay chưa đại chúng, niêm yết hay chưa niêm yết đều là một loại chứng khoán theo quy định tại Luật Chứng khoán 2025.

Cổ phiếu là tài sản xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn của doanh nghiệp, do đó hành vi chuyển nhượng cổ phần về bản chất không khác biệt giữa các loại hình doanh nghiệp.

Từ đó, ông đề xuất cần bổ sung quy định để công nhận thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng hoặc không niêm yết cũng là thu nhập từ “chuyển nhượng chứng khoán”.

Điều này sẽ giúp áp dụng thống nhất mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng, tương tự như đối với các giao dịch chứng khoán khác.

Theo HoREA, việc điều chỉnh như vậy không chỉ phù hợp với quy định của Luật Chứng khoán 2025 mà còn đảm bảo nguyên tắc công bằng trong chính sách thuế, tránh tình trạng “phân biệt đối xử” giữa các nhà đầu tư trên thị trường.

Ngoài ra, Hiệp hội cũng nhấn mạnh rằng trên thực tế có nhiều công ty cổ phần chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên sàn chứng khoán nhưng vẫn hoạt động hiệu quả, minh bạch, tuân thủ các chuẩn mực quản trị và kế toán. Do đó, việc áp dụng mức thuế cao hơn đối với hoạt động chuyển nhượng cổ phần tại các doanh nghiệp này là chưa thật sự hợp lý.

Từ những phân tích trên, HoREA kiến nghị Bộ Tài chính xem xét sửa đổi, bổ sung Điều 10 của dự thảo theo hướng phân loại lại thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần chưa niêm yết vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán.

Qua đó, tạo môi trường đầu tư công bằng, minh bạch hơn, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường vốn trong thời gian tới.